|

Маҳсулоти ғайри моҳигии баҳрӣ

Тартибдиханда: admin

Дохил кард: Ахмедов Бахром

Санаи дохилгардида: 2018-09-26

Дар обҳои уқёнусҳои ҷаҳон ба ғайр аз моҳӣ ба миқдори зиёд дигар намуди ҳайвонҳо ва растаниҳо дучор мешаванд. Бисёрии онҳоро аз замонҳои қадим ҳамчун ғизо истифода мебурданд ва қисми дигари маҳсулоти баҳрӣ ҳоло пурра омўхта нашудааст. Аз рўи арзиши истеъмолӣ, бисёр намуди маҳсулоти баҳрӣ ба гўшти моҳӣ ва дигар ҳайвонҳо баробар аст. Дар таркиби онҳо моддаҳои фаъоли биологӣ, ки дар узви бадани инсон ба мубодилаи моддаҳо ёрӣ мерасонад ва аз ҳар гуна бемориҳо пешгирӣ менамояд дида мешавад. Инчунин маҳсулоти баҳрӣ ғизои инсонро гуногун менамояд, ки он барои бехтар ҳалшавии он аҳамияти калон дорад.
Муқаррар карда шудааст, ки аҳолие ки дар соҳили баҳру уқёнусҳо зинадгӣ мекунанд, мунтазам маҳсулоти баҳриро истемол менамояд, аз рўи дарозумрӣ дар миқёси ҷаҳон ҷои аввалро мегиранд ва бисёр намуди бемориҳоро намедонанд.
Намудҳои ғизоие, ки аз маҳсулоти баҳрӣ тайёр карда шудааст, дар таркибаш витамину моддаҳои маъдании ба узви бадани инсон заруриро доранд. Мисол; харчангмонандҳо, аз он ҷумла харчанги хурд (креветка) на фақат ғизои бомазза, балки манбаъи микроэлементи мис мебошад, ки ба ҷисми инсон хело зарур аст.
Хорпўст хусусияти баланди коршоями дорад ва бо ин хосияти худ бо решаи табобатии одамгиёҳ (жень – шень ) баробар меистад. Аз сабаби надонистани истеъмолкунандагон як қисми ин маҳсулоти баҳрӣ кам ба фурўш меравад ва муассисаҳои хўроки омма ин маҳсулотро ба таври зарурӣ аз худ накардаанд, ба вояи хўроки инсон кам дохил шудааст.
Намудҳои маҳсулоти баҳрӣ зиёд ва гуногун мебошанд. Аз рўи аломатҳои анатомӣ, хусусиятҳои биологӣ ва ҷои истифодабарӣ маҳсулоти баҳриро ба ду гурўҳ тақсим менамоянд:

  1. бемуҳраҳо – аз ҳама гурўҳи васеъ паҳншуда мебошанд, ки малюскаҳои шикампой, буғумпойҳо ва хорпўстҳо дохил мешаванд.
  2. Обсабзҳо – карами баҳрӣ мисол шуда метавонад.

 Шикампойҳо дар байни малюскҳо аз ҳама зиёд дучор мешаванд. Аз рўи хартумаки ламс ё мўйлаб малюскҳои шикампойро ба ҳамаи малюскҳои шикампой ҳайвонҳои дарранда ба ҳисоб мераванд, ки фақат дар уқёнусҳо ва баҳрҳои обаш шўр зиндагӣ мекунанд. Хусусан онҳо дар иқлимҳои субтропикӣ ва тропикӣ биёр мебошанд. Аз замонҳои қадим дар Хитой, Корея, Япония, Португалия ва Италия молюскҳои шикампойро истеъмол менамуданд.
Дар собиқ иттиҳоди Шўравӣ якумин маротиба солҳои 20 – уми асри ХХ шикори ин ҳайвонҳо сар шуд ва ҳамчун ғизо онҳоро истифода бурданд. Ба нуқтаҳои савдо калмар – 84, ҳаштпо – 11% ва рўдапо – 5% ба фурўш бароварда мешавад.
Молюскҳои дуқабата дар уқёнусҳои ҷаҳон васеъ паҳн шудаан, ки дар ҳамаи минтақаҳои – баҳрҳои тропикӣ, Арктика ва Антарктида дучор мешаванд. Молюскҳои дуқабата дар чуқурии то 10,8 км во мехўранд, аммо бисёрии онҳо дар чуқурии 100 – 200м зиндагӣ мекунанд. Наздик 15000 намуди малюскҳои дуқабата ба илм маълум аст, ки онҳо аз рўи андоза, сохт, намуд гуногунанд. Гўшти молюскҳои дуқабата арзиши баланд доранд, дар ҷисми инсон нағз ҳал мешаванд ва аз сабаи бомазза будан ҳамчун таоми лазиз ва парҳезӣ истифода мебаранд. Қувватнокии гўшти молюскҳои дуқабата аз бисёр намуди моҳиҳо баланд буда, дар таркибаш витаминҳои А, В, С, Д ва микроэлементҳо ба монанди йод, оҳан, никел, мис ва ғайра мавҷуд мебошад. Дар миқёси ҷаҳон истеҳсоли молюскҳои дуқабата 4% ҳамаи маҳсулоти баҳриро ташкил медиҳад.
Дар байни маҳсулоти баҳрӣ буғумпойҳо яке аз ҷойҳои аввалинро мегиранд. Даҳпо яке аз намояндагони калони буғумпойҳо мебошад. Аз сабаби калон ва хушмазза будани гўшташон онҳоро бо миқдори зиёд шикор менамоянд. Дар миқёси ҷаҳон буғумпойҳоро зиёда аз 1млн тонна шикор мекунанд.
Буғумпойҳо бисёр маҳсулоти арзишнок ба ҳисоб мераванд. Онҳо мазза ва бўи хуб дошта дар ҷисми инсон тез ҳал мешаванд. Дар таркиби гўшти буғумпойҳо микро ва макроэлементҳо, аз он ҷула йод зиёдтар мавҷуд мебошад. Буғумпойҳоро бо мақсади табобат ва пешгирии бемориҳо истифода мебаранд. Махсусан онҳоро дар вақти бемориҳои атеросклероз, касалиҳои фишорихун, фарбеҳӣ ва ғайра тавсия медиҳанд. Бо мақсади пешгирии беморӣ ба одамони сину солашон миёна ва мўйсафедон истеъмоли гўшти буғумпойҳо пешниҳод карда мешавад.

Дидан карданд: 370

Мавзӯъҳои монанд:

Маҳсулоти ғайри моҳигии баҳрӣ

Маҳсулоти моҳигӣ

Таснифи моҳиҳои шикорӣ

Арзиши истеъмолии гўшти моҳӣ

Маълумоти умумӣ дар бораи моҳӣ

Консерваҳои гўштӣ ва ҳасибҳо

Маҳсулоти дуюминдараҷаи гўштӣ

Гўшти парандаҳои хонагӣ ва харгўш

Маълумоти умумӣ дар бораи гўшт

Маҳсулоти тухмӣ

Коментари дохил карданд:


Коментарии худро дохил кунед!

Суммаи ин ададҳоро нависед: