|

НИЗОМИ ҲИСОБУ КИТОБ ДАР БОНКҲО

Тартибдиханда: admin

Дохил кард: КУРБОНОВ СУХРОБ

Санаи дохилгардида: 2016-01-29

НИЗОМИ ҲИСОБУ КИТОБ ДАР БОНКҲО Нақша:
Аҳамият ва шаклҳои ҳисобу китоб дар бонкҳо Тавозуни бонк ва усулҳои тартиб додани он Проблемаҳои гузариш ба ҳисобҳо мувофиқ ба талаботҳои МСФО Аҳамият ва шаклҳои ҳисобу китоб дар бонкҳо Ҳисоботи бонкӣ - ин низоми ягонаи тавсифи миқцорӣ ва нишондодҳоест, ки дар он вазъи молӣ, амволӣ ва ҷамъбасти фаъолияти муассисаи қарзӣ инъикос мегардад.
Вазифаҳои асосии ҳисоботи бонкӣ аз инҳо иборат аст: ташкили пурра ва аниқи ахборҳо оиди фаъолияти бон- кӣ ва вазъи амволии он, ки барои истифода ва таҳлили ҳисоботи бонкӣ, барои роҳбарияти бонк, саҳомон, иштирок- чиёни ташкилот, инвесторон ва кредиторон равона карда мешавад;
баҳисобгирӣ, таҳлили пурра ва аниқи амалиётҳои бон- кӣ ба мақсади тараққиёти ояндаи муассисаи бонкӣ, қабули қарорҳои лозима ва назорати бонкӣ;
ба мақсади мустаҳкам сохтани вазъи молии муассисаи қарзй, ошкор сохтани захираҳои дохили хоҷагӣ ва аз байн бурдани вазъи номуносиби фаъолияти бонкӣ.
Таснифи намунаи ҳисобот дар ҷадвали 1 оварда шуд- ааст.
Ҷадвали 1
Таснифи намунаи ҳисоботҳои бонкҳо


Аломатхои тасмиф

Намути хисобот

Аз рӯи намудҳо

Молй
Хисоботй
Оморй

Аз рӯи аҳамияташ

Асосй
Иловагй

Аз рӯи мӯҳлати даврагӣ

Хамарӯза
Панҷрӯза
Даҳрӯза
Хармохха
Семохха
Нимсола
Нӯҳмоҳҳа
Солона

Хисоботе, ки наҳама вақт

Мувофиқи талаби

тартиб доля мешявяд

ми ллй

Хисобот мувофиқи

Хисобот мувофиқи

талаботхои стандарта

станлартхои милли
Хисобот мувоФиқи _ станлартхои МСФО___

 

Ба намунаи молй инҳо дохмл мешаванд: ҳисобот оиди фоида ва зарар;
маълумот оиди захираҳо барои пӯшидани зарари им- конпазир;
маълумот оиди активу пассивҳо мувофиқи мӯҳлати талабот ва пардохт
Ба намунаи ҳисоботй инҳо дохил мешаванд: варақаи гардишии ҳисоби муросилотй; ҳисобот оиди амалиётҳои хазинавй; ҳисобот мувофиқи картотекҳое, ки дар мӯҳлаташ пардохт нашудаанд.
Тавозуни бонк ва усулҳои тартиб додани он Дар ҷадвали 2 намунаи тавозуни бонкҳои тиҷоратии Ҷумҳурии Тоҷикистон оварда шудаанд.
Ҷадвали 2
Намунаи тавозуни бонкҳои тиҷоратии Ҷумҳурии Тоҷикистон



ҳисобҳо

Номгуи ҳисобҳои тавозуни

АКТИВҲО (ҳ/т. 10,11,15,17)

10100

Пули нақц

10300

Барои гирифтан аз БМТ

10500

Барои гирифтан аз дигар бонкҳо

10530

Карзҳои байнибонкИ - барои гирифтан

10570

Хариду фурӯши коғазҳои қиматнок

10590

Барои гирифтан аз муассисаҳои ғайрибонкИ

10700

Лизинг (иҷора)

10900

Карзҳо

10969

Захираҳои қарзИ

10977

Захираҳои талофоти имконпазири қарзҳо (ЗТИК)

11100

Карзҳои ба таъхир афтода

11177

ЗТИК-и қарзҳои ба таъхир афтода

11300

Васиқаи харид карда шуда

11500

Карзҳо бо аккредитив

 


11591

Захираи талафоти имконпазир (ЗТИ) бо

30600

Барзиёдии сармоя

31500

Захираи азнавбаҳодиҳй

31700

Фоида / зарари соли чорй

31900

Карзхои тахассусй

 

ДАРОМАДҲО (ҳ/т. -40,42 44)

4000

Аа1;аз)ма,дхз

45500

.Доромодхои фоизй

45400

Даромад аз хисо б5и комиссияи бонк

45900

Даром ад аз хизматрасосихо / пардохти хизматхо

40800

Даромад аз хисоби коғазҳои қиматсок ва

 

фузулоти қимятсок

42200

Даромад аз хисоби ам алиётхои асъорй

42440

Каромад аз хисоби ичора

40600

Даромад аз хисоби суд (дивидесдхо)

-42800

Даромадхз>и хорхела

40660

Даромад уз хисоби амалиётхои ғайритавозусй

44200

Камшавии ЗТИҚ аз хисоби чобачокусии сархи
окривхо

44460

Коромодхои фсвкулодт

 

ХАРОЧОТХО (х/т. 51,53,55, 57)

501100

Харочоти фоизй

501500

Харочоти молй ва дигао хорочотхо

501900

Хароҷоти коғазхои қиматшж во фузолоти кумо тбахо

54100

Харрчоти амалиётхои асъорй

53500

Чу^оспулй ва пардохтхои илова гй

53500

Пардохти хизмати идоракусй

503900

Чаримахо

505100

Асдоз ва ичозатсо махо

55500

Тисоб кардаси хӯрдашавй ва истехлок

55100

Харочот барои ташкили ЗТИК ва захира

55300

Хорачати амалиётхои ғойритовозусй

55500

Харочотхои хархела

 

 

57700

Хароҷотҳои фавқулода

 

ҲИСОБҲОИ ҒАЙРИТ АВОЗУ НЙ (ҳ/т. 90,91)

90100

Аккредитивҳои (эътиборномаи) додашуда

90300

Аккредитивҳои гирифташуда

90500

Васиқаҳо барои инкассо

90700

Кафолатҳои нашршудаи пардохтнашуда

90900

Хатҳои қарзҳои истифода бурда нашуда

91100

Амалиётҳои форвардии асъорӣ

91300

Ҳуҷҷатҳо барои нигоҳцорӣ

91700

Чакҳои мусофирии ба фурӯш нарафта

91900

Амонатҳо ва пардохтҳои қабулшуда

93100

Воситаҳои пулй ва амволҳое, ки бонк идора
мекунад

93300

Дигар ҳисобҳои ғайритавозунӣ

95100

Активҳое, ки ба шарти баргардондан фурӯхта
тттуляянл

97100

Коғазҳои қиматнок

Чуноне, ки мебинем тавозуни бонкй аз шаш қисмат (актив, пассив, сармоя даромадҳо, хароҷотҳо ва ҳисобҳои ғайритавозунй) иборат аст.
Дар қисмати ҳисобҳои пассивии бонк захираи бонк барои гузаронидани ҳар гуна амалиётҳо ба ҳисоб меравад. Дар ин ҳисобҳо захираҳои бонк, воситаҳои корхонаю муассиса ва шахси воқъеӣ, даромадҳои буҷаи давлат, амо- натҳо, воситаҳо барои ҳисобу китоб, фоидаи бонк, қарзҳои кредиторӣ ва ғайраҳо ҷой дода мешаванд.
Дар қисмати ҳисобҳои активии бонк пули нақд дар хазинаҳои бонк, қарзҳои дарозмудцат ва кӯтоҳмуддат, харо- ҷотҳои буҷаи давлат, хароҷотҳои капиталӣ, қарзҳои деби- торӣ, дигар активҳо дохил мешаванд
Дар қисмати ҳисобҳои гайритавозунӣ гардиши амвол ва ҳуҷҷатҳо, инкассо ва комиссия, сарбарги ҳисоботҳо ва васиқаю саҳмияҳо барои нигохдорй дар бонкҳо дохил мешаванд.
Ҳамаи ҳисобҳои тавозунӣ ба ҳисобҳои якуминдараҷа (ҳисобҳои синтетикӣ) ва дуюмдараҷа (ҳисобҳои аналитикӣ) ҷудо мешаванд.
Ҳангоми таҳлили тавозуни бонк ҳаҷми воситаҳои худ- дии бонк роли калонро мебозад, ки вай аз маҷмӯъи тамоми фондҳои бонк (оинномавӣ, захиравӣ, махсус) ва захираҳои суғурта карда шуда иборат аст.
Проблемаҳои гузариш ба ҳисобҳои мувофиқ ба талаботҳои СУҲМ
Стандарти умумиҷаҳонии ҳисобҳои молй (СУҲМ) - ин кӯшиши чандинсолаи аналитикҳо, роҳбарон ва сармуҳоси- бони тамоми мамлакат буд, ки ба мақсади баланд бардош- тани сифати ҳисобҳо ва дуруст нишон додани фаъолияти молии муассисаҳои қарзй равона карда шудааст. Ҳисобҳое ки мувофиқи СУҲМ тартиб дода мешаванд, дорой ахборҳои саҳҳе ва босифат буда, назар ба ҳисоботҳои пештара бар- тариҳои калон доранд, аз он ҷумла:
ҷамъбасти таҷрибаи имрӯзаи ҷаҳонй дар соҳаи ҳи- собот; шарти ба ҳисоботҳои дигар мамлакатҳо монанд кардан аз байн меравад;
ин шакли ҳисобот аз тарафи кули мамлакатҳо истифо- да бурда мешавад;
таъмини ахборҳои пурра ва саҳеҳ;
ба таври доимӣ мувофиқи талаботи ҷорӣ, таҷриба ва малакаи дар тамоми ҷаҳон ба даст омада такмил додани ҳисобу китоб;
таъминоти муҳокимаронии умумӣ ва ба таври экспери- менталӣ ҷорӣ кардани стандартҳо;
аз тарафи бисёре аз биржаҳо ва муассисаҳои умуми- ҷаҳонӣ қабул кардани стандартҳо.
Фарқи асосии СУҲМ аз ҳисоботҳои ҷойдошта дар мақсади охирини истифодабарии маълумотҳои молӣ зоҳир ме- гардад. Ҳисобҳои мувофиқи СУҲМ тартиб додашуда ба мақсади таъмин кардани маълумотҳои умумӣ барои сар- моягузорон, кормандон, молрасонон ва дигар кредиторҳо,
харидорон, давлат ва мақомотҳои он, ҳар гунна ҷамъиятҳо равона карда мешаванд.
Усул^ои асосии ҳисобҳои СУХМ ва ^арқияти онҳо аз ҳисоботҳои пештара аз инҳо иборат аст:
усули фаъолияти доимо амалкунанда;
усули фарқунандаи маънои иқтисодӣ ва ҳуқуқӣ дошта; усули муқоисакунии маълумотҳо; усули моҳиятан фарқкунанда; усули баҳодиҳии активҳо, ӯхёадориҳо ва сармоя; усули ҷой доштан ва боварй доштан; элементҳои ҳисоботи молӣ;
талабот нисбати дасграс сохтани ахборотҳо ва ҳисоботҳои
молй.
. Усули ҳисобкунй бори аввал мувофиқи СУҲМ ба миён омад. Мувофиқи он даромаду харо^отҳо дар вақте ба ҳисоб гирифта мешаванд, ки онҳо ба ин вақт рост меоянд, на ба вақте, ки онҳо дар асл гирифта шудаанд.

Дидан карданд: 1846

Мавзӯъҳои монанд:

Маркетинг дар низоми бонкӣ

Таърихи пайдоиши бонкҳо дар Тоҷикистон

Низоми бонкии Ҷумхурии Тоҷикистон дар замони ҳозира

Бонки миллии Тоҷикистон ва вазифаҳои он

Ташкилотҳои молиявии ғайрибонки ва вазифаи онҳо

Вазифаҳои асоси ва мақсади бонки тиҷорати

Муносибати бонки тиҷорати бо Бонки миллии Тоҷикистон

Захираҳои қарзи ва таснифи онҳо

Воситаҳои хусусии бонк

Воситаҳои пулии ҷалбшаванда

Коментари дохил карданд:


Коментарии худро дохил кунед!

Суммаи ин ададҳоро нависед: