|

Моҳият ва вазифаҳои тарифи гумрукӣ

Тартибдиханда: Раҷабов Р.К., Шомирсаидов Ш., Самиев Ф.Б., Ҷаборов А.И., Ҳикматов С., Сатторов Қ

Дохил кард: Алишер Фозилов

Санаи дохилгардида: 2015-12-08

Дар раванди ташкили савдои дохила ва беруна тарифи гумрукӣ мавқеи хосро ишғол менамояд. Аз ин рў зарур аст, ки тарзи муайян намуди ўро ба пешрафти иқтисодиёт баҳо диҳем. Таҷрибаи ҷаҳонӣ нишон медиҳад, ки дуруст муайян намудани ставкаҳои тарифи гумрукӣ сабабгори он мегардад, ки муносибатҳои иқтисодии беруна беҳ гардидани вазъи бозори дохилӣ хуб гардад.
Истифодабарии тарифи гумрукӣ дар асоси Кодекси гумруки Ҷумҳурии Тоҷикистон ва қонунҳои мавҷуда амали гардонида мешавад.
Тарифи гумрукӣ аз лиҳози иқтисодӣ категорияи арзишӣ, танзими бозаргонии фаъолияти иқтисодии хориҷӣ мебошад. Танзими тарифӣ бо роҳи ситонидани пардохтҳои гумрукӣба амал бароварда мешавад.
Яъне танзими гумрукию тарифӣ маҷмўи тадбирҳои ташкилӣ, иқтисодӣ ва ҳуқуқиест, ки мувофиқи тартиби муқаррарнамудаи қонун аз ҷониби мақомоти давлатӣ амалӣ гардида, ба танзими фаъолияти иқтисодии хориҷӣ равона гардидааст.
Яке аз шаклҳои асосии пардохтҳои гумрукӣ боҷу хироҷи гумрукӣ мебошад.
Боҷу хироҷи гумрукӣ навъи пардохест, ки аз ҷониби мақомоти гумрук ҳангоми ворид сохтани мол (кору хизматрасонӣ) ба қаламрави гумрукии кишвар ё содир намудани мол (кору хизматрасонӣ) аз ин қаламрав ситонида шуда, шарти чунин воридот ё содирот мебошад.
Ҳангоми содирот ва воридот мутобиқан боҷу хироҷи содиротӣ ва воридотӣ супурда мешавад. Онҳо қисми муҳими таркибии системаи танзими иқтисодии содирот ва воридоти мол ба хориҷи кишвар буда, аз ҷониби давлат барои ҳавасмандгардонии таҳвили савдои хориҷии мол, ки вусъати содироти он давлат манфиатдор аст, татбиқ мешаванд. Ғайр аз ин, давлат ҷорӣ намудани боҷу хироҷи гумрукиро ба сифати роҳи маҳдуд кардан ё боздоштани молҳое истифода менамояд, ки воридоти онҳо дар давраи мазкур мувофиқи мақсад нест. Ставкаи боҷу хироҷи содиротӣ ва воридотиро Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ менамояд.
Боҷу хироҷи гумрукӣ воситаи муҳимтарини танзими нархи молҳои содиротӣ ва воридотӣ мебошад. Истифодаи оқилонаи он аввал барои беҳбуди фаъолияти иқтисодии хориҷии содиркунанда ва ҳифзи молистеҳсолкунандагони ватанӣ аз молҳои хориҷии рақобаткунандаи шабеҳ шароити мусоид фароҳам меорад, дуюм, вазифаи фиксалиро иҷро карда, буҷети давлатии кишварро ба таври назаррас афзун мегардонад.
Чунин ҳолат бо андозаи ставкаи боҷу хироҷи гумрукӣ, ки аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян мешавад, таъмин мегардад.
Тарифи гумрукӣ воситаи бештар гардонидани танзими давлатии савдои хориҷӣ тавассути механизми нархгузорӣ амал мекунад. Хусусиятҳои асосии тариф дар вазифаҳои тарафгирӣ (протексионистӣ) ва хазинаи давлатии (фиксалӣ) он ошкор мегарданд
Вазифаи тарафгирӣ бо ҳимояи молистеҳсолкунандагони миллӣ вобаста аст. Гап дар он аст, ки зиёд кардани ставкаи боҷу хироҷи воридотии гумрукӣ аз моли хориҷӣ ба боло рафтани нархи он дар бозори дохилӣ мусоидат мекунад ва дар натиҷа бо моли шабеҳи дар кишвар истеҳсолшаванда рақобат карда наметавонад.
Вазифаи дигари муҳими тарифи гумрукӣ вазифаи хазинаи давлат мебошад. Дар натиҷаи татбиқи ин вазифаи тарифи гумрукӣ воридоти маблағ аз ситонидани боҷу хироҷи гумрукӣ ба қисми даромади буҷети кивар таъмин карда мешавад.
Механизми илман асоснокшудаи ин вазифаҳои тарифи гумрукӣ, ки якдигарро пурра иесозанд, метавонад ба истифодаи самараноки иқтидори мавҷудаи истеҳсолӣ, афзун гардонидани ҳаҷми содироти мол ва ҷалби асъори хориҷӣ ба Ҷумҳурии Тоҷикистон мусоидат намояд. Аксарияти кишварҳои ҷаҳон аз маҷмўи боҷу хироҷи гумрукӣ истифода намуда, ба намудҳои алоҳидаи малое, ки барои инкишофи истеҳсолоту истеъмолотӣ дохилӣ заруранд, ставкаи камтарини боҷу хироҷи воридотӣ муқаррар менамоянд.
Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон номгўи мол ва захираҳои ашёи хоми аз Ҷумҳурии Тоҷикистон содиршавандаро омўхта, ба ставкаи тарифҳо мунтазам тағйироти далхдор ворид менамояд. Ин амр аз он шаҳодат медиҳад.ки Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон нисбати манфиатҳои ҳар шаҳрванди худ, инчунин манфиати тамоми ҷомеа ғамхорӣ зоҳир менамояд.

Дидан карданд: 1308

Мавзӯъҳои монанд:

Идоракунии кормандон дар Мақомоти гумрук

Банақшагирии ташкили дар идоракунӣ дар Мақомоти гумрук

Ташкил ва танзим ҳамчун вазифаи идоракунӣ

Қабули қарорҳои идоракуни дар раванди идоракунӣ

Раванди идоракуни дар Мақомоти гумрук

Сохтори идоракунӣ дар Мақомоти гумрук

Хусусияти хоси идоракуни дар Мақомоти гумрук

Ташкили системаи идоракунӣ дар Мақомоти гумрукии Ҷумҳурии Тоҷикистон

Мақсад ва вазифаҳои фанни “Идоракуни ва ташкили фаъолияти гумрук”

Хироҷҳои гумруки ва намудҳои онҳо

Коментари дохил карданд:


Коментарии худро дохил кунед!

Суммаи ин ададҳоро нависед: