|

Транзити Дохилии Гумрукӣ

Тартибдиханда: Раҷабов Р.К., Шомирсаидов Ш., Самиев Ф.Б., Ҷаборов А.И., Ҳикматов С., Сатторов Қadmin

Дохил кард: Алишер Фозилов

Санаи дохилгардида: 2015-12-07

Транзити дохилии гумрукӣ расмиёти гумрукие мебошад, ки мувофиқи он моли хориҷӣ тавассути қаламрави гумрукии Тоҷикистон бидуни ситонидани боҷи гумрукӣ, андоз ва татбиқи тадбирҳои мамнўият ва маҳдудиятҳои дорои хусусияти иқтисодии тибқи санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон муқарраршуда интиқол дода мешавад.
Транзити дохилии гумрукӣ ҳангоми интиқоли мол аз маҳали расидани он то маҳали ҷойгиршавии мақоми гумруки таъинот (моддаи 92 КГҶТ), аз маҳали ҷойгиршавии мол ҳангоми декларатсиякунонии он то маҳали баровардани он аз қаламрави гумрукии Тоҷикистон, байни анборҳои нигаҳдории муваққатӣ, анборҳои гумрукӣ, инчунин дар ҳолатҳои дигари интиқоли моли хориҷӣ дар қаламрави гумрукии Ҷумҳурии Тоҷикистон истифода бурда мешавад, агар ба ин мол таъмини пардохти боҷҳои гумрукӣ ва андоз пешбинӣ нашуда бошад.
Муқаррароти боби 10 КГҶТ нисбати моле, ки тавассути нақлиёти ҳавоӣ интиқол дода мешавад, агар ҳавопаймо ҳангоми парвоз дар хати сайри доимии байналмилалӣ дар маҳали расидани мол муваққатан ё ночор (ба сабаби техникӣ) бе фаровардани қисми мол фуруд ояд, инчунин нисбати моли тавассути қубур ё хати барқ интиқолшаванда татбиқ намегардад.
Интиқоли мол тибқи расмиёти транзити дохилии гумрукӣ метавонад аз ҷониби ҳама гуна интиқолдиҳанда, аз ҷумла боркашони гумрукӣ анҷом дода шавад.
Бояд қайд намоем, ки транзити дохилии гумрукӣ бо иҷозати хаттии мақоми гумрук, ки дар минтақаи фаъолияти он интиқоли мол тибқи расмиёти транзити дохилии гумрукӣ (мақоми гумруки ирсолкунанда) оғоз мегардад, иҷозат дода мешавад.
Иҷозат ба транзити дохилии гумрукӣ ба инҳо дода мешавад:
1) ба интиқолдиҳанда;
2) ба экспедитор, агар вай шахси ватанӣ бошад;
3) ба шахсоне, ки дар қисми 6 ҳамин модда зикр шудаанд.
Ба транзити дохилии гумрукӣ бо риояи шартҳои зерин иҷозат дода мешавад:
1) агар воридоти мол ба Ҷумҳурии Тоҷикистон мувофиқи санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон манъ нашуда бошад;
2) агар нисбати моли воридшаванда дар маҳали расидани он назорати сарҳадӣ ва дигар намуди назорати давлатӣ гузаронида шуда бошад, дар ҳолате, ки агар мол тибқи санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар маҳали расидани он бояд таҳти чунин назорат қарор гирад;
3) агар нисбати мол иҷозат ва (ё) иҷозатнома пешниҳод шуда бошад, дар ҳолатҳое, ки агар тибқи санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон интиқоли ин мол аз қаламрави гумрукии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳангоми мавҷуд будани чунин иҷозат ва (ё) иҷозатномаҳо имконпазир бошад;
4) агар нисбати ин мол ҳуҷҷати назоратии расидани мол (моддаи 81 КГҶТ) пешниҳод шуда бошад;
5) агар мол бо аломатҳои ҳаммонандсозӣ таъмин бошад:
6) агар воситаи нақлиёт ба таври зарурӣ муҷаҳҳаз бошад, дар ҳолате, ки мол таҳти пломбаҳо ва мўҳрҳои гумрукӣ интиқол дода шавад (моддаи 84 КГҶТ);
7) агар барои таъмини риояи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон тадбирҳо андешида шуда бошанд (моддаи 86).
4. Иҷозат ба транзити дохилии гумрукӣ баъди пешниҳоди мол ба мақоми гумруки ирсолкунанда фавран, баъди он, ки мақоми гумрук ба риояи шартҳои муқаррарнамудаи қисми 3 моддаи 80 КГҶТ итминон ҳосил мекунад, аммо на дертар аз як шабонарўзи қабули ҳуҷҷати назоратии расидани мол дода мешавад (моддаи 81 КГҶТ). Ҳуҷҷати назорати расидани мол аз ҷониби мақоми гумруки ирсолкунанда дар мўҳлати 30 дақиқа қабул карда мешавад, агар он ба ҳамаи талаботи муқарраршуда ҷавобгў бошад.
Ҳангоми додани иҷозат барои транзити дохилии гумрукӣ мақоми гумруки ирсолкунанда мўҳлати транзити дохилии гумрукӣ (моддаи 82 КГҶТ) ва маҳали расонидани молро муайян менамояд (моддаи 85 КГҶТ).
Мақоми ваколатдор оид ба масъалаҳои фаъолияти гумрукӣ метавонад ҷиҳати иҷозат надодани интиқолдиҳанда ё экспедитор ба транзити дохилии гумрукӣ, ки якчанд маротиба ўҳдадории худро оид ба интиқоли мол тибқи транзити дохилии гумрукӣ иҷро нанамудааст, агар тибқи қарор маълум гардад, ки оид ба қонунвайронкуниҳои маъмурӣ дар фаъолияти гумрукӣ нисбати он ҷавобгарии маъмурӣ андешида шудааст ва ҳатто агар яке аз ин қарорҳо иҷро нашуда бошад ё ҳамин интиқолдиҳанда ё экспедитор ўҳдадориҳояшро оид ба пардохти боҷҳои гумрукӣ ва андоз тибқи моддаи 90 КГҶТ иҷро накарда бошад, қарор қабул намояд. Қарори мазкур бояд дар мўҳлати 5 рўзи баъди пардохти ҷаримаи маъмурӣ, боҷҳои гумрукӣ ва андоз тибқи моддаи 90 КГҶТ бекор карда шуда, дар ин бора интиқолдиҳанда ё экспедитор, ки нисбати онҳо чунин қарор қабул шудааст, дар мўҳлати муқарраршуда дар шакли хаттӣ огоҳ карда мешаванд.
Ҳангоми интиқоли мол тибқи транзити дохилии гумрукӣ ба маҳали расидани мол (моддаи 85 КГҶТ), ки маҳали ҷойгиршавии мақоми гумрук ҳисоб намешавад, иҷозати транзити дохилии гумрукӣ ба таври истисно ба шахсе дода мешавад, ки тибқи КГҶТ ба зиммааш нигаҳдории мол ва иҷрои дигар амалиёт бо мол дар маҳали расидани мол гузошта шудааст. Дар ин ҳолат шахси мазкур ўҳдадориҳо ва масъулиятҳои барои экспедитор муқаррарнамудаи боби 10-ро бо назардошти ҳолатҳои қисми 5 моддаи 92 КГҶТ ба зимма дорад.
Агар иҷозат ба транзити дохилии гумрукӣ барои риоя нашудани бандҳои 1 - 3 қисми 3 моддаи 80 КГҶТ дода нашавад, мақоми гумрук ҳуқуқ дорад ба интиқолдиҳанда иҷозат диҳад, ки молро ба анбори нигаҳдории муваққатӣ ё дигар ҷойҳои минтақаи назорати гумрукӣ ҳисобшаванда интиқол диҳад, бо шарти мушоияти гумрукии воситаҳои нақлиёте, ки тавассути онҳо мол интиқол дода мешавад .
Бо мақсади истифодаи ҳамин боб таҳти мафҳуми экспедитор шахсе фаҳмида мешавад, ки тибқи қарордоди экспедитсияи нақлиётӣ мутобиқи қонунгузории граждании Ҷумҳурии Тоҷикистон амал мекунад.

2. Декларатсияи транзитӣ

Ба сифати декларатсияи транзитӣ мақоми гумруки интиқолдиҳанда ҳуҷҷатҳои тиҷоратӣ, нақлиётӣ (борбарӣ) ва (ё) ҳуҷҷатҳои гумрукии дорои маълумоти дар қисми 2 моддаи 81 КГҶТ зикршударо қабул мекунад.
Барои гирифтани иҷозат ба транзити дохилии гумрукӣ интиқолдиҳанда (экспедитор) ба мақоми гумруки интиқолдиҳанда маълумоти зеринро пешниҳод менамояд:
1) дар бораи ном ва ҷои интиқолдиҳанда (қабулкунанда) тибқи ҳуҷҷатҳои нақлиётӣ;
2) дар бораи мамлакати интиқолдиҳандаи (мамлакати таъинот) мол;
3) дар бораи ном ва ҷои интиқолдиҳандаи мол ё экспедитор, агар экспедитор барои транзити дохилии гумрукӣ иҷозат гирифта бошад;
4) дар бораи воситаи нақлиёте, ки тавассути он бор дар қаламрави гумрукии Ҷумҳурии Тоҷикистон интиқол дода мешавад, ҳангоми боркашонӣ тавассути нақлиёти автомобилӣ бошад - ҳамчунин дар бораи ронандаи воситаи нақлиёт;
5) дар бораи намуд ё ном, миқдор ва нархи мол тибқи ҳуҷҷатҳои тиҷоратӣ, нақлиётӣ (борбарӣ), вазн ё ҳаҷм, коди мол, тибқи Системаи ҳамоҳангшудаи тавсифот ва кодгузории мол ё Номгўи молҳои фаъолияти иқтисодии хориҷӣ дар сатҳи на камтар аз чор аломати аввал;
6) дар бораи миқдори умумии ҷои бор;
7) дар бораи маҳали таъиноти мол;
8) дар бораи ба нақша гирифтани азнавборкунӣ ё дигар амалиёти борбардорӣ ё борфарорӣ дар роҳ;
9) дар бораи ба нақша гирифтани мўҳлати интиқоли мол (моддаи 82 КГҶТ);
10) дар бораи хати сайр, агар интиқоли мол бо хатҳои сайри муайян ба ҷо оварда шавад (қисми 3 моддаи 86 КГҶТ).
3. Мақоми ваколатдор оид ба масъалаҳои фаъолияти гумрукӣ ҳуқуқ дорад номгўи маълумоти дар қисми 2 моддаи 81 КГҶТ зикршударо бо назардошти категорияи шахс, молу воситаҳои нақлиёти интиқолшаванда, навъи мол, инчунин вобаста ба навъи нақлиёт ихтисор намояд.
Агар ҳуҷҷатҳои тибқи қисми 1 моддаи 81 КГҶТ пешниҳодшуда ҳамаи маълумоти дар қисми 2 моддаи 81 КГҶТ зикршударо надошта бошанд, ин маълумот иловатан, бо роҳи ба шакли хаттӣ дохил намудани маълумоти нокифоя ба декларатсияи транзитӣ пешниҳод карда мешавад. Шакли декларатсияи транзитӣ ва тартиби пур кардани онро мақоми ваколатдор оид ба масъалаҳои фаъолияти гумрукӣ муайян менамояд.
Бояд қайд намоем, ки мақоми гумрук ҳуқуқ надорад аз интиқолдиҳанда ё экспедитор дигар маълумотро, ба истиснои маълумоти дар қисми 2 моддаи 81 КГҶТ зикргардида, талаб намояд.
Дар хусуси қабули ҳуҷҷатҳо ба сифати декларатсияи транзитӣ тибқи қисми 1 моддаи 81 КГҶТ шахси мансабдори мақоми гумрук дар чунин ҳуҷҷатҳо тибқи намуна ва тартиби муайяннамудаи мақоми ваколатдор оид ба масъалаҳои фаъолияти гумрукӣ сабт мегузорад.
Декларатсияи транзитиро ба шакли ҳуҷҷати электронӣ пешниҳод кардан мумкин аст. Тартиби пешниҳоди декларатсияи транзитӣ ба шакли ҳуҷҷати электронӣ ва тартиби истифодаи онро дар транзити гумрукии дохилӣ мақоми ваколатдор оид ба масъалаҳои фаъолияти гумрукӣ тибқи КГҶТ муайян менамояд.
Дар ҳолатҳои пешбининамудаи санадҳои ҳуқуқии байналмилалии эътирофнамудаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба сифати декларатсияи транзитӣ ҳуҷҷатҳое, ки чунин санадҳо муқаррар кардаанд, истифода бурда мешавад.
Да Тоҷикистон мўҳлати ниҳоии транзити дохилии гумрукӣ, агар интиқол тавассути нақлиёти автомобилӣ ва роҳи оҳан сурат гирад, наметавонад аз мўҳлати ба ҳисоби 2000 км дар як моҳ муайяншуда зиёд бошад ва дар ҳолате, ки агар интиқол тавассути нақлиёти ҳавоӣ сурат гирад - ин мўҳлат аз рўзи гирифтани иҷозат барои транзити дохилии гумрукӣ набояд аз се рўз зиёд бошад.
Ҳангоми гирифтани иҷозат ба транзити дохилии гумрукӣ мўҳлати транзити дохилии гумрукӣ аз ҷониби мақоми гумруки ирсолкунанда дар доираи мўҳлати муқаррарнамудаи қисми 1 моддаи 82 КГҶТ, вобаста ба аризаи интиқолдиҳанда (экспедитор), мўҳлати муқаррарии интиқоли мол, навъи нақлиёт ва имкониятҳои воситаи нақлиёт, хати сайри он ва дигар шароити ҳамлу нақл муқаррар карда мешавад.

Бо дархости асосноки шахси манфиатдор мақоми гумрук мўҳлати муқаррарнамудаи транзити дохилии гумрукиро дар доираи мўҳлати муқаррарнамудаи қисми 1 моддаи 82 КГҶТ тамдид менамояд. Агар ҳангоми интиқоли мол тибқи расмиёти транзити дохилии гумрукӣ интиқолдиҳанда дар мўҳлати аввали муқарраргардида аз сабаби садама ё таъсири қувваи рафънопазир молро расонида натавонад, бо иҷозати мақоми гумрук дар шакли хаттӣ мўҳлати транзити дохилии гумрукӣ метавонад ба мўҳлати зиёда аз мўҳлати ниҳоии муқаррарнамудаи қисми 1 ҳамин модда тамдид карда шавад.

Бо маќсади истифодаи њамин боб тањти мафњуми воситањои наќлиёт инчунин воситањои наќлиёте фањмида мешаванд, ки дар ќаламрави гумрукии Љумњурии Тољикистон мол тавассути онњо интиќол дода мешавад.

Ҳаммонандсозии (идентификатсияи) мол ва ҳуҷҷатҳои он

Мақоми гумруки ирсолкунанда ҳаммонандсозии молеро, ки ба расмиёти гумрукии транзити дохилии гумрукӣ фаро гирифта шудаанд, бо мақсади таъмини имконияти аз ҷониби мақоми гумруки таъинот (қисми 1 моддаи 92 КГҶТ) ошкор намудани аломати гирифтани бор, ҷойгузории бор дар нақлиёт ё иҷрои ягон амалиёт бо бор, агар амалҳои мазкур ҳангоми интиқоли ин мол мувофиқи транзити дохилии гумрукӣ сурат гирифта бошанд, анҷом медиҳад.
Бо мақсади ҳаммонандсозии мол мақоми гумруки ирсолкунанда ҳуқуқ дорад воситаҳои зеринро истифода намояд:
1) гузоштани пломбаҳои гумрукӣ ва мўҳрҳо ба нақлиёт, контейнер ё бордони ҷудошаванда;
2) гузоштани нишонҳои ҳаммонандсозии рақамӣ, ҳарфӣ ё маркировкаи дигар, гузоштани пломба ва мўҳрҳо ба ҷойҳои бори алоҳида;
3) гузоштани штамп;
4) гирифтани чошниҳо ва намунаҳо;
5) тавсифи мол ва воситаҳои нақлиёт;
6) истифодаи нақшаҳо, суратҳои калонҳаҷм таҳияшуда, фотосуратҳо, видеосабтҳо, ороишҳо;
7) истифодаи нақшаҳои таҳиянамудаи шахсони мансабдори мақомоти гумрук, суратҳои калонҳаҷм таҳияшуда, фотосуратҳо, видеосабтҳо, ороишҳо;
8) воситаҳои дигари имкондиҳандаи ҳаммонандсозии мол, инчунин пломбаи ирсолкунандаи мол.
Ҳаммонандсозии мол бо роҳи гузоштани пломбаю мўҳри гумрукӣ ба воситаҳои нақлиёт, контейнер ё бордони ҷудошаванда бо риояи шартҳои муқаррарнамудаи моддаи 84 КГҶТ амалӣ карда мешавад.
Дар ҳолатҳои дигар ҳаммонандсозии мол бо истифодаи воситаҳои дигари муқаррарнамудаи қисми 2 моддаи 83 КГҶТ анҷом дода мешавад.
4. Мақомоти гумрук инчунин пломбаҳои гумрукӣ ё воситаҳои дигари ҳаммонандсозии мақомоти гумруки давлатҳои хориҷиро истифода мебаранд, ба истиснои ҳолатҳое, ки агар:
1) пломбаҳои гумрукӣ ё воситаҳои дигари ҳаммонандсози аз ҷониби мақоми гумруки ирсолкунанда нокифоя ё ба мизони муайяннамудаи қисми 1 моддаи 84 КГҶТ беэътимод ҳисобида шаванд;
2) мақоми гумруки ирсолкунанда муоинаи гумрукии молро анҷом диҳад.
Агар мақомоти гумрук пломбаҳои гумрукӣ ё воситаҳои дигари ҳаммонандсозии мақомоти гумруки давлатҳои хориҷиро истифода баранд, барои тағйир додан, нест ё нобуд кардан ё хароб намудани ин воситаҳои ҳаммонандсозӣ мамнўиятҳои пешбининамудаи КГҶТ нисбати воситаҳои ҳаммонандсозии мақомоти гумруки Ҷумҳурии Тоҷикистон татбиқ мегарданд.
Мақомоти гумрук ҳаммонандсозии ҳуҷҷатҳои нақлиётӣ (борбарӣ), инчунин ҳуҷҷатҳои тиҷоратии моли дар ихтиёри интиқолдиҳанда бударо барои мақсадҳои гумрукӣ амалӣ менамоянд.
Барои мақсадҳои ҳаммонандсозии ҳуҷҷатҳо мақомоти гумрук ҳуқуқ доранд воситаҳои зеринро истифода баранд:
1) гузоштани мўҳр ва штамп дар ҳуҷҷатҳо;
2) гузоштани воситаҳои махсуси часпанда ва махсуси ҳимоятӣ;
3) ҷойгир намудани ҳуҷҷатҳои зарурӣ барои мақсадҳои гумрукӣ дар қисматҳои боргузории воситаҳои нақлиёт, контейнерҳо ё бордонҳои ҷудошаванда, ки ба онҳо пломбаю мўҳри гумрукӣ гузошта мешаванд;
4) гузоштани ҳуҷҷатҳои зарурӣ барои мақсадҳои гумрукӣ дар сейф - лифофаҳо.
Дар Тоҷикистон воситаҳои нақлиёт, контейнерҳо ё бордонҳои ҷудошаванда барои интиқоли мол таҳти пломбаю мўҳри гумрукӣ иҷозат дода мешаванд, ба шарте агар пломбаю мўҳри гумрукӣ мустақиман ба ҳамин воситаҳои нақлиёт, контейнерҳо ва бордонҳои ҷудошаванда тарзе гузошта шуда бошанд, ки сохт ва таҷҳизонии онҳо имкон медиҳад:
1) пломбаю мўҳри гумрукӣ ба таври оддӣ ва эътимодбахш гузошта шаванд;
2) мол аз қисми борҷои пломбашудаи воситаи нақлиёт бе гузоштани пайҳои назарраси кушодани борҷои воситаи нақлиёт ё хароб кардани пломбаю мўҳри гумрукӣ мол ба борҷойҳои воситаи нақлиёт гирифта ё гузошта нашаванд;
3) дар воситаҳои нақлиёт ва борҷои он барои пинҳон намудани мол ҷойҳои махфӣ набошанд;
4) ҳамаи ҷойҳое, ки дар онҳо мол гузошта шудаанд, барои азназаргузаронии гумрукӣ дастрас бошанд.
Талабот оид ба эътимодбахш гузошта шудани пломбаю мўҳри гумрукӣ ба таври оддӣ нисбати нақлиёт, контейнер ё бордони ҷудошаванда иҷрошуда ҳисобида мешаванд, агар воситаи нақлиёт, контейнер ё бордони ҷудошаванда ҷавобгўи талаботи техникие бошад, ки мақоми ваколатдор оид ба масъалаҳои фаъолияти гумрукӣ муқаррар менамояд.
Дар бораи иҷозат додани воситаи нақлиёт, контейнер ё бордони ҷудошаванда ба интиқоли мол таҳти пломбаю мўҳри гумрукӣ мақоми гумруки ирсолкунанда қарор қабул менамояд, агар воситаи нақлиёт, контейнер ё бордони ҷудошаванда пешакӣ ба интиқол таҳти пломбаю мўҳри гумрукӣ иҷозат дода нашуда бошад.
Қарори мазкур аз ҷониби мақоми гумруки ирсолкунанда дар рўзи муроҷиати шахси манфиатдор қабул карда мешавад.
Мувофиқати воситаи нақлиёт, контейнер ё бордони ҷудошаванда ба талаботи дар қисмҳои 1 ва 2 моддаи 84 КГҶТ зикргардида метавонанд сари вақт, бо роҳи гирифтани гувоҳнома дар бораи иҷозат додани воситаи нақлиёт, контейнер ё бордони ҷудошаванда ба интиқоли мол таҳти пломбаю мўҳри гумрукӣ тасдиқ карда шавад.
Гувоҳнома дар бораи иҷозат додани воситаи нақлиёт, контейнер ё бордони ҷудошаванда ба интиқоли мол таҳти пломбаю мўҳри гумрукӣ бо тартиби зайл дода мешавад:
1) инфиродӣ;
2) вобаста ба конструксияи (навъи) воситаи нақлиёт ё бордони ҷудошаванда.
Гувоҳнома дар бораи иҷозат додани воситаи нақлиёт, контейнер ё бордони ҷудошаванда ба интиқоли мол таҳти пломбаю мўҳри гумрукӣ аз тарафи мақоми гумрук дар асоси аризаи шахси манфиатдор дар давоми 5 рўзи гирифтани аризаи мазкур дода мешавад. Гувоҳномаи мазкур то даврае амал мекунад, ки дар конструксияи воситаи нақлиёт, контейнер ё бордони ҷудошаванда тағйирот сурат нагирад. Гувоҳнома дар бораи иҷозат додани воситаи нақлиёт, контейнер ё бордони ҷудошаванда ба интиқоли мол таҳти пломбаю мўҳри гумрукӣ ҳангоми ба шахси дигар гузаштани ҳуқуқи соҳибии воситаи нақлиёт, контейнер ё бордони ҷудошаванда эътибори худро нигоҳ медорад. Шакли гувоҳнома дар бораи иҷозат додани воситаи нақлиёт, контейнер ё бордони ҷудошаванда барои интиқоли мол таҳти пломбаю мўҳри гумрукӣ ва тартиби додани онҳо аз ҷониби мақоми ваколатдор оид ба масъалаҳои фаъолияти гумрукӣ муқаррар карда мешавад.
Мақомоти гумрук пешакӣ иҷозат додани воситаи нақлиёт, контейнер ё бордони ҷудошавандаро барои интиқоли мол таҳти пломбаю мўҳри гумрукӣ, ба истиснои ҳолатҳои зерин, талаб наменамоянд:
1) агар интиқоли молро боркаши гумрукӣ анҷом дода бошад (боби 11 КГҶТ;
2) иҷозати пешакӣ дар санадҳои ҳуқуқии байналмилалии эътирофнамудаи Ҷумҳурии Тоҷикистон пешбинӣ шуда бошад.
Маҳали расонидани молро ҳангоми транзити дохилии гумрукӣ мақоми ваколатдор оид ба масъалаҳои фаъолияти гумрукӣ дар асоси маълумот дар бораи маҳали таъиноти дар ҳуҷҷатҳои нақлиётӣ (борбарӣ) зикргардида муайян менамояд. Маҳали расонидани мол минтақаи назорати гумрукие мебошад, ки дар қаламрави фаъолияти мақоми гумруки таъинот қарор дорад (қисми 1 моддаи 92 КГҶТ). Ҳамзамон моли интиқолшаванда аз ҷойҳои расидааш (моддаи 69 КГҶТ) ба маҳали ҷойгиршавии мақоми гумрук расонида мешавад (моддаи 464 КГҶТ).
Дар сурати тағйир додани маҳали таъинот мувофиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи нақлиёт ҳангоми транзити дохилии гумрукӣ интиқолдиҳанда ҳуқуқ дорад ба мақоми гумрук бо дархости тағйир додани маҳали расонидани бор муроҷиат намояд. Дар ин ҳолат интиқолдиҳанда метавонад ба ҳама гуна мақоми гумруке, ки дар хати сайри он мавҷуд аст, бо ариза, ки дар шакли озод таҳия шудааст, дар мавриди тағйир додани маҳали таъинот муроҷиат намояд ва ҳуҷҷатҳои тасдиқкунандаи тағйир додани маҳали таъинот, инчунин ҳуҷҷатҳои пешбининамудаи қисми 3 моддаи 92 КГҶТ -ро пешниҳод кунад.
Қарор дар бораи тағйир додани маҳали расонидани бор аз ҷониби мақоми гумрук дар рўзи дигари гирифтани ариза ва ҳуҷҷатҳои дар КГҶТ зикргардида қабул карда мешавад. Қарори мазкур бо роҳи анҷом додани транзити дохилии гумрукӣ нисбати моле, ки маҳали расонидани он тағйир дода шудааст ва додани иҷозати нав ба транзити дохилии гумрукӣ (моддаи 80 КГҶТ) ба расмият дароварда мешавад. Иҷозати нав ба транзити дохилии гумрукӣ дар рўзи қабули қарор дар бораи тағйир додани маҳали расонидани бор дода мешавад.
Да Тоҷикистон интиқоли мол ва воситаҳои нақлиёт тибқи расмиёти транзити дохилии гумрукӣ ҳангоми риояи шартҳои зерин амалӣ мегардад:
1) моле, ки воридоташ ба қаламрави гумрукии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва содироташ аз қаламрави гумрукии Ҷумҳурии Тоҷикистон манъ карда нашудааст;
2) барасмиятдарории декларатсияи транзитӣ тибқи моддаи 81 КГҶТ, 3) таъмини яке аз тадбирҳои интиқоли мол ва воситаҳои нақлиёт тибқи қисми 2 моддаи 86 КГҶТ.
2. Ба тадбирҳои таъмини назорати боррасонӣ ва воситаҳои нақлиёт тибқи расмиёти гумрукии транзити дохилии гумрукӣ инҳо дохил мешаванд:
1) таъмини пардохти боҷҳои гумрукӣ ва андоз бо роҳи дохил намудани маблағ ба кассаи мақоми гумрук ё ба ҳисобномаи ҳама гуна мақоми гумрук (гарави пулӣ);
2) таъмини пардохти боҷҳои гумрукӣ ва андоз бо роҳи ба гарав гузоштани амвол;
3) кафолати бонк;
4) интиқоли мол аз ҷониби боркашони гумрукӣ;
5) мушоияти гумрукии мол;
6) дигар тадбирҳои пешбининамудаи санадҳои ҳуқуқии байналмилалии эътирофнамудаи Ҷумҳурии Тоҷикистон;
Шахси интиқолдиҳандаи мол ва воситаҳои нақлиёт ҳуқуқ дорад яке аз тадбирҳои номбаршударо интихоб намояд.
Ҳангоми интиқоли мол тибқи расмиёти транзити дохилии гумрукӣ тавассути нақлиёти роҳи оҳан муқаррароти қисми 2 моддаи 86 КГҶТ истифода намешавад.
Тадбири таъмини расонидани мол ва воситаҳои нақлиёт тибқи транзити дохилии гумрукӣ ҳангоми интиқол дар асоси санадҳои ҳуқуқии байналмилалии эътирофнамудаи Ҷумҳурии Тоҷикистон тавассути нақлиёти ҳавоӣ ва боркашонҳои гумрукӣ истифода намешавад.
Бояд қайд намоем, ки рўйхати моле, ки интиқолаш дар қаламрави гумрукии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо пардохти ҳатмии боҷҳои гумрукӣ ва андоз таъмин мегардад, аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян ва тасдиқ карда мешавад.
Дар ҳолатҳои пешбининамудаи санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳуқуқ дорад хати сайри интиқоли намудҳои алоҳидаи молро тибқи транзити дохилии гумрукӣ муқаррар намояд. Дар ҳолатҳои дигар хати сайр барои интиқоли намудҳои дигари мол, ки ҳангоми интиқоли он тавассути қаламрави гумрукӣ ҳодисаҳои муттасил вайрон кардани қонунгузории гумруки Ҷумҳурии Тоҷикистон ба қайд гирифта шудааст ё тибқи санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон мамнўият ва маҳдудиятҳо муқаррар гардидааст, муайян карда мешавад. Ҳамзамон хати сайрро интиқолдиҳанда интихоб менамояд. Хати сайри аз ҷониби интиқолдиҳанда арзшуда ҳангоми интиқоли мол барои ў ҳатмӣ мебошад. Тағйир додани хати сайр бо иҷозати хаттии мақоми гумрук мумкин аст.
Дар раванди иҷро намудани расмиёти гумрукӣ мушоияти гумрукӣ мавқеи хосро ишғол менамояд. Мушоияти гумрукӣ – ҳамроҳӣ кардани воситаҳои нақлиёти интиқолдиҳандаи мол тибқи транзити дохилии гумрукӣ мебошад, ки аз ҷониби шахсони мансабдори мақомоти гумрук танҳо бо мақсади таъмини риояи қонунгузории гумруки Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳангоми транзити дохилии гумрукӣ анҷом дода мешавад.
Мақоми гумрук ҳуқуқ дорад оид ба мушоияти гумрукӣ дар ҳолатҳои зерин қарор қабул кунад:
1) агар таъмини пардохти боҷи гумрукӣ дар асоси банди 1 қисми 2 моддаи 86 КГҶТ пешниҳод карда нашавад;
2) интиқоли намудҳои алоҳидаи мол, ки дар асоси системаи таҳлили хатар ва идораи онҳо тибқи КГҶТ муайян карда шуда бошад;
3) аз ҷониби интиқолдиҳанда ақаллан як маротиба дар тўли сол аз рўзи муроҷиат барои иҷозати транзити дохилии гумрукии мол ба ҷойи таъинот расонида нашудааст ва он тибқи қарори эътибори қонунӣ пайдокарда дар хусуси таъини ҷазои маъмурӣ аз рўи парвандаи қонуншиканиҳо дар соҳаи фаъолияти гумрукӣ тасдиқ шуда бошад;
4) баргашта баровардани моле, ки иштибоҳан ба Ҷумҳурии Тоҷикистон ворид шудааст ё моле, ки воридоти он манъ аст, агар маҳали интиқоли воқеии моли зикршуда аз сарҳади гумрукӣ ҳангоми содироти он бо маҳали ҷойгиршавии ин мол мувофиқат накунад;
5) интиқоли мол тибқи қисмҳои 6 ва 7 моддаи 80 КГҶТ;
6) интиқоли моле, ки тибқи санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон нисбати он мамнўият ва маҳдудият муқаррар шудааст.
Барои мушоияти гумрукӣ дар ҳаҷми муайяннамудаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон хироҷи гумрукӣ ситонида мешавад.
Яке аз масъалаҳои асоси дар ин раванд ин муайян намудани вазифаҳои интиқолдиҳанда ҳангоми транзити дохилии гумрукӣ ба ҳисоб меравад. Аз ин рў ҳангоми интиқоли мол тибқи транзити дохилии гумрукӣ интиқолдиҳанда вазифадор аст:
1) мол ва ҳуҷҷатҳои онро мувофиқи мўҳлати муайяннамудаи мақоми гумрук ба маҳали расонидани мол тибқи хати сайри дахлдор интиқол диҳад, агар ин хати сайри муайян ё арзшуда бошад;
2) ҳифзи мол, пломбаю мўҳри гумрукӣ ё дигар воситаҳои ҳаммонандкуниро таъмин намояд, агар онҳо истифода шуда бошанд;
3) нисбати мол бе иҷозати мақомоти гумрук ба азнавборкунӣ, борфарорӣ, борбардорӣ ва амалиёти дигарро иҷозат надиҳад, ба истиснои азнавборкунии бор ба нақлиёти дигар, ки мувофиқи қисми 1 моддаи 89 КГҶТ пешбинӣ шудааст.
Ба ғайр аз ин дар ин раванд дида баромадани азнавборкунӣ, борфарорӣ, борбардорӣ ва дигар амалиёт нисбати мол хело зарур аст. Азнавборкунӣ, борфарорӣ, борбардорӣ ва дигар намуди амалиёт, ки тибқи транзити дохилии гумрукӣ анҷом дода мешавад, бо иҷозати мақоми гумруки ирсолкунанда (қисми 1 моддаи 80 КГҶТ) ё мақоми гумруке, ки дар минтақаи он амалиёти дахлдор амалӣ мегардад, анҷом дода мешавад. Агар аз нав бор кардани мол аз як воситаи нақлиёт ба воситаи дигари нақлиёт бе вайрон кардани пломбаю мўҳри гумрукӣ имконпазир бошад, чунин амал баъди огоҳонидани пешакии мақоми гумрук иҷозат дода мешавад.
Мақоми гумрук метавонад барои амалиёти боркунии мол дар ҳолатҳое иҷозат надиҳад, ки агар он боиси нобудшавии мол ё тағйирёбии хосияти он гардад.
Яке аз масъалаҳое, ки ҳангоми иҷрои ин равадҷои асосиро ишғол менамояд ин ҷавобгарии интиқолдиҳанда ва экспедитор ҳангоми транзити дохилии гумрукӣ ба ҳисоб меравад.
Ҳангоми нарасонидани моли хориҷӣ ба мақоми гумруки таъинот (қисми 1 моддаи 92 КГҶТ) интиқолдиҳанда ё экспедитор, агар барои транзити дохилии гумрукӣ экспедитор иҷозат гирифта бошад, вазифадор аст боҷҳои гумрукӣ ва андози воридотиро тибқи КГҶТ пардозад. Агар молро интиқолдиҳанда ба қабулкунанда ё шахси дигар бе иҷозати мақоми гумрук дода бошад, шахсе, ки ин борро ба соҳибӣ гирифтааст, барои пардохти боҷҳои гумрукӣ ва андоз масъул мебошад, агар муайян карда шавад, ки ҳангоми гирифтани ин мол ин шахс аз вайрон кардани қоидаҳои гумрукии Ҷумҳурии Тоҷикистон огоҳ буд ё бояд онро медонист.
Ба ғайр аз ин интиқолдиҳанда ва экспедитор барои пардохти боҷҳои гумрукӣ ва андоз масъул нестанд, дар сурате, ки агар ин мол дар натиҷаи садама, ҳодисаи рафънопазир ё талафи табиӣ дар шароити оддии интиқол (борбарӣ) нобуд шудааст ё тамоман талаф шуда бошад.
Мақомоти гумрук ҳуқуқ надоранд ба интиқолдиҳанда ё экспедитор дар асоси он, ки интиқол тавассути хати сайри муайяншуда сурат нагирифтааст ё мўҳлати муайяншудаи транзити дохилии гумрукӣ риоя нашудааст, оид ба пардохти боҷҳои гумрукӣ ва андоз талабот пеш гузоранд, агар шароиту талаботи дигари муайянкардаи боби 10 КГҶТ иҷро шуда бошад.
Дар сурати ҳангоми транзити дохилии гумрукӣ аз нав бор кардани мол аз як воситаи нақлиёт ба воситаи дигари нақлиёт масъулияти пардохти боҷҳои гумрукӣ ва андоз ба зиммаи интиқолдиҳандае (экспедиторе) хоҳад буд, ки барои транзити дохилии гумрукӣ иҷозат гирифтааст. Ҳангоми интиқоли мол тавассути нақлиёти роҳи оҳан мутобиқи транзити дохилии гумрукӣ масъулият барои пардохти боҷҳои гумрукӣ ва андоз ба зиммаи роҳи оҳан, ки молро талаф кардааст ё онро бе иҷозати мақомоти гумрук додааст, гузошта мешавад. Талабот оид ба супоридани пардохтҳои гумрукӣ ва андоз аз ҷониби мақомоти гумруки роҳи оҳани таъинот пешниҳод карда мешавад. Муқаррароти ҳамин қисм нисбати ҳолатҳое, ки агар иҷозати транзити дохилии гумрукӣ ба экспедитор дода шуда бошад, инчунин ҳангоми интиқоли мол тибқи муросилоти мустақими омехта, агар иҷозати транзити дохилии гумрукӣ ба интиқолдиҳандаи навъи дигари нақлиёт дода шуда бошад, татбиқ намегардад.
Дар раванди амали гардонидани транзити дохилӣ дида баромадани тадбирҳои ҳангоми садама ва (ё) таъсири қувваи рафънопазир андешидашаванда, ки монеи интиқоли мол ва воситаҳои нақлиёт ҳангоми транзити дохилии гумрукӣ мегарданд зарур аст.
Ҳангоми садама ва (ё) таъсири қувваи рафънопазир интиқолдиҳанда вазифадор аст:
1) барои таъмини нигаҳдории мол ва воситаҳои нақлиёт тамоми тадбирҳои заруриро андешад;
2) дар бораи ҳодисаи рухдода ба мақоми дахлдори ваколатдори давлатӣ ва минбаъд ба мақоми гумруки наздиктарин бетаъхир хабар диҳад. Мақоми гумруки огоҳёфта вазифадор аст бетаъхир мақоми гумруки ирсолкунанда ва таъинотро огоҳ намояд, инчунин дар бораи имконияти интиқоли минбаъдаи мол бо риояи қоидаҳои транзити дохилии гумрукӣ қарор қабул кунад.

Мақомоти гумрук хароҷоти интиқолдиҳандаро вобаста ба андешидани тадбирҳои дар моддаи 91 КГҶТ пешбинишуда ҷуброн намекунанд.

Дидан карданд: 1010

Мавзӯъҳои монанд:

Идоракунии кормандон дар Мақомоти гумрук

Банақшагирии ташкили дар идоракунӣ дар Мақомоти гумрук

Ташкил ва танзим ҳамчун вазифаи идоракунӣ

Қабули қарорҳои идоракуни дар раванди идоракунӣ

Раванди идоракуни дар Мақомоти гумрук

Сохтори идоракунӣ дар Мақомоти гумрук

Хусусияти хоси идоракуни дар Мақомоти гумрук

Ташкили системаи идоракунӣ дар Мақомоти гумрукии Ҷумҳурии Тоҷикистон

Мақсад ва вазифаҳои фанни “Идоракуни ва ташкили фаъолияти гумрук”

Хироҷҳои гумруки ва намудҳои онҳо

Коментари дохил карданд:


Коментарии худро дохил кунед!

Суммаи ин ададҳоро нависед: