|

Назарияи шакли маданӣ-таърихии рушди ҷомеа

Тартибдиханда: admin

Дохил кард: Ахмедов Бахром

Санаи дохилгардида: 2015-10-30

Дар қатори таълимоти таҳаввулгароӣ ва инқилобгароӣ, ки ғояи пешрафти иҷтимоиро эътироф менамоянд, назарияҳое низ ҷой доранд, ки имконияти пешрафти иҷтимоиро инкор мекунанд. Яке аз чунин шаклҳои маълум ва паҳнгашта таълимотии шакли маданӣ-таърихии инкишофи ҷамъият аст.
Асосгузорони ин назария ҷомеашиноси рус Н. Я. Данилевский, файласуфи олмонӣ О. Шпенглер, олими англис А. Тойнби ва дигарон мебошанд. Мазмуни асосии назарияи шакли маданӣ-таърихии инкишоф аз он иборат аст, ки муаллифон гуногунрангии хатти инкишофи ҷамъияту фарҳангро ба инобат гирифта, шаклҳои муайяни низоми иҷтимоию фарҳангӣ ва хусусиятҳои онҳоро ҷудо менамоянд. Баробари ин онҳо ақидаеро оид ба сарбастагӣ, хусусиятҳои маҳаллӣ доштани таҳаввули фарҳангу тамаддунҳо пешниҳод намудаанд. Назарияи шакли маданӣ-таърихӣ бар хилофи ақидаҳои аврупогароӣ пайдо шудааст. Мувофиқи аврупогароён инкишофи таърихи инсоният якқутба, дар доираи як тамаддун сурат мегирад. Н. Я. Данилевский халқҳои ҷаҳонро ба «таърихӣ» ва «ғайритаърихӣ» ҷудо менамояд. Ба ақидаи ӯ халқҳои ғайритаърихӣ тақдири худро мустақилона ҳал карда наметавонанд, ба эҷоди шакли давлатдорӣ низ қобил нестанд ва ғайра. Бино бар ин, онҳо аз офаридани шакли махсус ва асили фарҳанги худ низ оҷизанд. Халқҳои таърихӣ бошанд, қодиранд, ки фарҳанги махсус эҷод кунанд. Н. Я. Данилевский 13 шакли тамаддуни асилро ҷудо кардааст, ки аз ҷумлаи онҳо фарҳанги мисрӣ, хитоӣ, ассириву вавилонӣ, ҳиндӣ, эронӣ, яҳудӣ, юнонӣ, римӣ, навсемитӣ, романиву олмонӣ, перуанӣ мебошанд. Бар хилофи олимони мавсуф, дигар ҷомеашиноси рус П. А Сорокин назарияи таҳаввули фарҳангию таърихиеро эҷод кардааст, ки ғояи инкишофро эътироф менамояд. Тибқи ин ақида аломатҳои ташаккули тамаддуни нав фарҳанги умумибашарӣ ба ҳисоб меравад. Ин ақида минбаъд аз ҷониби бисёр олимон дастгирӣ ёфта, хеле тараққӣ кардааст.

Дидан карданд: 1186

Мавзӯъҳои монанд:

Тарзи таҳлил ва тафсири ахбору иттилооти бадастомада

Усул ва равишҳои ҷамъоварии ахбори иҷтимоӣ

Барномаи тадқиқоти иҷтимоӣ

Тадқиқоти иҷтимоӣ ва шаклҳои он

Тадқиқоти мушаххаси иҷтимоӣ

Ташкилотҳои байналхалқии исломӣ

Хусусияти хоси дини ислом ҳамчун институти иҷтимоӣ

Ташаккули дин ҳамчун институти иҷтимоӣ

Симои иҷтимоию сиёсӣ ва фарҳангии корманд

Инсон ҳамчун омили субъективии рушди иқтисодиёт

Коментари дохил карданд:


Коментарии худро дохил кунед!

Суммаи ин ададҳоро нависед: