|

Ҷамъият аз мавқеи детерминизми иҷтимоӣ ва функсионализм

Тартибдиханда: admin

Дохил кард: Ахмедов Бахром

Санаи дохилгардида: 2015-10-30

Муносибати муназзами ҷомеа усули ягона нест. Баробари он усулҳои детерминистӣ ва функсионалӣ низ вуҷуд доранд. Назарияи детерминизми иҷтимоӣ эҷоди таълимоти марксистӣ мебошад. Мувофиқи он ҷамъият чун низоми томи иҷтимоӣ ба дигар зернизомҳо, монанди иқтисодӣ, иҷтимоӣ, сиёсӣ ва мафкуравӣ ҷудо мешавад. Дар навбати худ ҳар яки онҳоро чун низоми алоҳида меомӯзанд. Байни зернизомҳои номбурда алоқамандии сабабу натиҷа ҷой дорад, яъне як зернизом боиси пайдоиши вазъи воқеии дигаре мегардад. Масалан, иқтисодиёт вазъи воқеии дигар зернизомҳоро дар ниҳоят муайян месозад. Дар навбати худ ҳар як зернизом ба якдигар таъсири мутақобила мерасонад.
Муносибати функсионалӣ низ дар маърифати ҷамъият мақоми хос дорад. Инкишофи ҷамъият чун низоми томи иҷтимоӣ худтақсимшавӣ, яъне дифференсиатсияро тақозо менамояд, ки дар ин раванд вазифаҳои нави унсурҳои низом ба миён меоянд.
Ғояҳои функсионализм бештар ба ҷомеашиносии англисиву амрикоӣ хосанд. Нуктаҳои асосии функсионализмро олими англис Г. Спенсер дар асараш «Асосҳои ҷомеашиносӣ» ва ҷомеашиносон А. Радклифф-Браун, Р. Мертон, Т. Парсонс кор карда баромадаанд.
Усулҳои асосии функсионализм аз нигоҳи Г. Спенсер инҳоанд: а) ҷамъият воҳиди том ва низоми ягонаро ташкил дода, он аз ҷузъҳои бисёри иқтисодӣ, сиёсӣ, ҳарбӣ, динӣ иборат аст; б) ҳар як ҷузъ фақат дар доираи воҳиди том мавҷуд буда, ҳар яки онҳо вазифаҳои мушаххасеро иҷро менамоянд; в) вазифаи ҳар як ҷузъ ифодаи қонеъгардонии ин ё он талаботи иҷтимоӣ мебошад; г) азбаски ҳар як ҷузъ вазифаҳои хоси худро иҷро менамояд, ҳангоми суст гаштани фаъолияти як ҷузъ вазифаи дигар ҷузъҳо низ халалдор мегардад; ғ) барои таъмини сулҳу осоиш, муназзамии ҳаёти иҷтимоӣ назорати иҷтимоӣ мақоми хоса дорад.
Ин таълимотро минбаъд олимон Р. Мертон, Т. Парсонс инкишоф доданд.

Дидан карданд: 1709

Мавзӯъҳои монанд:

Тарзи таҳлил ва тафсири ахбору иттилооти бадастомада

Усул ва равишҳои ҷамъоварии ахбори иҷтимоӣ

Барномаи тадқиқоти иҷтимоӣ

Тадқиқоти иҷтимоӣ ва шаклҳои он

Тадқиқоти мушаххаси иҷтимоӣ

Ташкилотҳои байналхалқии исломӣ

Хусусияти хоси дини ислом ҳамчун институти иҷтимоӣ

Ташаккули дин ҳамчун институти иҷтимоӣ

Симои иҷтимоию сиёсӣ ва фарҳангии корманд

Инсон ҳамчун омили субъективии рушди иқтисодиёт

Коментари дохил карданд:


Коментарии худро дохил кунед!

Суммаи ин ададҳоро нависед: