|

Истеҳсолот, шакл ва хусусиятҳои он (ИСТЕҲСОЛОТ, ШАКЛ ВА ОМИЛҲОИ ОН)

Тартибдиханда: Азизов Ф.Ҳ.

Дохил кард: Ахмедов Бахром

Санаи дохилгардида: 2019-09-17

Дар адабиёти муосири иқтисодӣ таҳти истеҳсолот ҷараёни муттасили ҳамгироӣ ва истифодаи захираҳои маҳдуди иқтисодӣ ва дар ин асос ба вуҷуд овардани неъматҳои иқтисодию ғайрииқтисодӣ, хадамот ва қонеъ гардонидани тақозои беинтиҳои инсон фаҳмида мешавад.
Аз нигоҳи таъинот, маҳсулотҳои истеҳсолшударо ба ду гурӯҳ:
1) истеҳсоли воситаҳои истеҳсолот - яъне воситаҳое, ки баъд аз истеҳ-сол ба ҳайси воситаҳои истеҳсолот аз нав ба ҷараёни тавлидот ҷалб карда мешаванд
2) истеҳсоли ашёҳои истеъмолӣ - молҳои истеъмолӣ ва хизматҳое, ки аз ҷониби истеъмолкунандагони ниҳоӣ истифода карда мешаванд, ҷудо мекунанд.
Вобаста ба ҳаҷму миқёс аксар вақт истеҳсолоти миқёсан хурд, миёна, калон, истеҳсолоти инфиродӣ (индивидуалӣ), умумӣ ва ғайраро фарқ мекунанд.
Мавҷуд будани шакл ва сохторҳои гуногуни истеҳсолот, мустақиман дар асоси нишондиҳандаҳои микроиқтисодӣ ба амал бароварда мешаванд. Охирон, дар доираи истеҳсолоти инфиродӣ (корхона, фирма, ширкат...) сурат гирифта, фақат ба фаъолияти хоҷагидории онҳо алоқаманд мебошад.
Дар ин сатҳи таҳлил истеҳсолот афзалиятан, дар шакли натуралӣ (чизӣ), яъне ҳаҷми истеҳсол (дар як рӯз, ҳафта, моҳ, сол...) ҳисобу китоб карда мешавад. Дар ҳисобу китоби оморӣ, асосан, нишондиҳандаҳои истеҳсолӣ дар шакли ҳаҷми маҳсулот-маҳсулоти молӣ, маҳсулоти фурӯхта-шуда, хароҷоти истеҳсолот, хароҷоти муомилот ва ғайра истифода карда мешавад.
Классикони назарияи иқтисод (А.Смит, Д.Рикардо, К.Маркс) истеҳсо-лотро ба истеҳсолоти моддӣ, ғайримоддӣ ва хадамот (хизматрасонӣ) тақсим кардаанд. Таҳти истеҳсолоти моддӣ маҷмӯи муносибатҳои иқтисодӣ оиди ташкил ва истифодаи захираҳои иқтисодӣ ба мақсади ба вуҷуд овардани молу маҳсулот ё худ адои хизмат ва қонеъ гардонидани талаботи аҳолӣ фаҳмида мешавад. Он, асосан, аз ду қисм: истеҳсоли неъматҳои иқтисодию ғайрииқтисодӣ ва истеҳсоли хизматҳои истеҳсолӣ бунёд мегардад.
Истеҳсолоти ғайримоддӣ - ҳамчун комплекси соҳаҳои хоҷагии халқ, ки мустақиман дар тавлиди маҳсулоти холиси ҷамъиятӣ (даромади миллӣ) иштирок надоранд, тасаввур карда мешавад. Тибқи омори муосири давлат-ҳои собиқ сотсиалистӣ ба он хоҷагиҳои сохтмону коммуналӣ, хизматра-сонии аҳолӣ (навъи бидуни истеҳсолӣ), нақлиёти мусофиркаш, алоқа (хизматҳои ғайриистеҳсолӣ ба аҳолӣ), маориф, маданият, тансиҳатӣ, тарби-яи ҷисмонӣ, таъминоти иҷтимоӣ, санъат, илм, идораи мамлакат ва ғайра дохил карда мешавад.
Дар шароити иқтисоди бозорӣ маҳсули қисме аз соҳаҳои ғайриис-теҳсолӣ (илм, тансиҳатӣ, идора, тарбияи ҷисмонӣ...) сирати молӣ гирифта, мубодила карда мешавад ва аз ин нуқтаи назар фарқи байни соҳаҳои истеҳсолоти моддӣ ва ғайримоддӣ торафт маҳдуд мегардад.
Соҳаи хадамот - ҳамчун ягонагии соҳаҳои истеҳсолоти моддӣ ва ғайримоддӣ дар қисмати истеҳсоли хизматрасонии истеҳсолӣ ва истеҳсоли хизматҳои ғайриистеҳсолӣ (таъмири хона, пойафзол, сарулибос, автомобил, хизматрасонӣ аз ҷониби духтурону сартарошон ва ғайра) ташкил мегардад.

Дидан карданд: 182

Мавзӯъҳои монанд:

Бекорӣ: шаклҳо ва сабабҳои пайдоиши он. Мафҳуми шуғли пурра

Сиёсати зиддитаваррумии давлат (ТАВАРРУМ ВА ТАНЗИМИ ЗИДДИТАВАРРУМИИ ДАВЛАТ)

Оқибатҳои иқтисодию иҷтимоии таваррум (ТАВАРРУМ ВА ТАНЗИМИ ЗИДДИТАВАРРУМИИ ДАВЛАТ)

Хусусият ва омилҳои муайянкунандаи таваррум (ТАВАРРУМ ВА ТАНЗИМИ ЗИДДИТАВАРРУМИИ ДАВЛАТ)

Шакл ва намудҳои таваррум (ТАВАРРУМ ВА ТАНЗИМИ ЗИДДИТАВАРРУМИИ ДАВЛАТ)

Таваррум, моҳият ва сабабҳои пайдоиши он (ТАВАРРУМ ВА ТАНЗИМИ ЗИДДИТАВАРРУМИИ ДАВЛАТ)

Сиёсати хазинадории давлат ва хусусиятҳои он дар шароити бозор (БОЗОРИ МОЛИЯ, АНДОЗ, БУҶЕТ ВА СИЁСАТИ ХАЗИНАДОРИИ ДАВЛАТ ДАР ШАРОИТИ БОЗОР)

Андоз, вазифа, шакл ва хусусиятҳои ташаккули он (БОЗОРИ МОЛИЯ, АНДОЗ, БУҶЕТ ВА СИЁСАТИ ХАЗИНАДОРИИ ДАВЛАТ ДАР ШАРОИТИ БОЗОР)

Буҷети давлатӣ, моҳият, шакл ва хусусиятҳои ташкили он (БОЗОРИ МОЛИЯ, АНДОЗ, БУҶЕТ ВА СИЁСАТИ ХАЗИНАДОРИИ ДАВЛАТ ДАР ШАРОИТИ БОЗОР)

Молия, вазифа ва низоми он (БОЗОРИ МОЛИЯ, АНДОЗ, БУҶЕТ ВА СИЁСАТИ ХАЗИНАДОРИИ ДАВЛАТ ДАР ШАРОИТИ БОЗОР)

Коментари дохил карданд:


Коментарии худро дохил кунед!

Суммаи ин ададҳоро нависед: