|

Марҳилаҳои ташаккул ва андешаҳои иқтисодӣ (НАЗАРИЯИ ИҚТИСОД, ЗАМИНАҲОИ ГУСТАРИШ ВА ТАҲАВВУЛИ ОН)

Тартибдиханда: Азизов Ф.Ҳ.

Дохил кард: Ахмедов Бахром

Санаи дохилгардида: 2019-09-17

Тафаккури иқтисодӣ ҳамсолу ҳаммаслаки ҷомеаи инсонӣ буда, баро-бари эҳё ва ташаккули воситаҳои меҳнат зина ба зина тӯли қарнҳои зиёд инкишофу таҳаввул ёфтааст. Афкори иқтисодӣ дар ибтидо, ҳамчун падида-ҳои алоҳидаи ҳикмат ва андешаҳои гусаста, ташаккул ёфта, аз ҷониби донишмандон ва мутафаккирон аҳёнан собит карда шуданд ва онҳоро дар шакли том муттаҳид кардан номумкин аст.
Тибқи назардошти мутафаккирон, заминаҳои ибтидоии афкори иқтисо-дӣ ҳанӯз дар Юнони Қадим, дар достонҳои Хомер "Одиссея" ва "Иллиада" (асри Х-VIII пеш аз милод) пазируфта шудаанд.
Минбаъд андеша ва ҳикматҳои иқтисодӣ, мушаххасан аз ҷониби Ксенофонт, Платон ва Аристотел ҳидоят карда шудаанд.
Ксенофонт. Дастуреро ба номи "Истеҳком" ё худ "Экономикс" ("ойкос"- хона, хоҷагӣ, "номос" - қоида, қонун) оиди идора кардани фаъолиятҳои хоҷагидорию хонаводаи ғулому ғуломдор пешкаш кардааст. Он ҳамчун санъат (қонун) перомуни танзим ва тарзу услуби идораи фаъолияти хоҷагидорӣ дар доираи оила (хона, хоҷагӣ) тавсиф карда мешавад.
Мувофиқи ақидаи Ксенофонт, хонадорӣ ва афзунгардонии он дар услубҳои манфиатнокӣ, ҳавасмандӣ ва маҳорати ғулом асос меёбад.
Асоси рушди ҷомеаро соҳаи кишоварзӣ, меҳнати ғулом ва сарват (андӯхт) ташкил медиҳад.
Платон (Афлотун). Дар рисолаи худ "Давлат" ва "Қонунҳо" таҳлили амиқи тақсими меҳнат, моликияти хусусӣ, мубодилаи хусусӣ, тафриқа-бандии синфҳо, хоҷагиву хоҷагидорӣ, муносибатҳои пулию молиявӣ ва дар ин асос ташкил шудани давлат, идора ва танзими онро тавсиф медиҳад.
Тибқи ақоиди ӯ асоси ташкили шаҳру давлатро талабот (хӯрока, сарулибос, хонаю ҷой) ташкил медиҳад. Давлат тамоми фаъолияти иқтисо-дӣ, иҷтимоӣ ва сиёсиро муайян мекунад. Асоси истиқрорро "мадинаи фази-латҳо"-и муайян (озодии инсон, истиқрори давлати ғуломдорӣ, истеъмоли коллективӣ ва зиндагӣ кардан дар лагерҳо ва ғайра) ташкил медиҳад.
Вай тарафдори тақсимоти баробар, доштани сарвати баробар, зану кӯдакони умумӣ, моликияти хусусӣ, тарзи абадан нигоҳ доштани ғуломию ғуломдорӣ мебошад.
Дар ҷомеаи нисбатан хаёлии пешниҳодкардаи ӯ ҳар кас бояд мувофиқи табъ, истеъдоди табиии худ ба коре шуғл варзад.
Аристотел (Арасту). Дар китоби худ "Сиёсат ва илми ахлоқ", ба тарзу услуби идораи мамлакат, навъи мамлакат, навъи ҳукумат, хусусиятҳои молу пул аҳамияти хосае додааст.
Мувофиқи ақидаи ӯ, ғуломдорӣ табиатан бояд вуҷуд дошта, аз ғулому ғуломдор, шаҳрвандон, сарбозону канизон, ҳукмронон ва кишоварзон иборат буда, аз ҷониби табақаҳои мутавассит (миёна) идора карда мешавад.

Аристотел таҳти иқтисод муносибатҳои одамонро оиди нафнокии чизҳо, истифодаи сарват ва мубодила мефаҳмад. Вай аз ҷумлаи олимоне мебошад, ки якумин шуда оиди хусусиятҳои духелаи мол (арзиши истеъмолӣ, арзиш), ягонагии молу маҳсулот ва арзиши мубодилашавии онҳо маълумот додааст.

Дидан карданд: 233

Мавзӯъҳои монанд:

Бекорӣ: шаклҳо ва сабабҳои пайдоиши он. Мафҳуми шуғли пурра

Сиёсати зиддитаваррумии давлат (ТАВАРРУМ ВА ТАНЗИМИ ЗИДДИТАВАРРУМИИ ДАВЛАТ)

Оқибатҳои иқтисодию иҷтимоии таваррум (ТАВАРРУМ ВА ТАНЗИМИ ЗИДДИТАВАРРУМИИ ДАВЛАТ)

Хусусият ва омилҳои муайянкунандаи таваррум (ТАВАРРУМ ВА ТАНЗИМИ ЗИДДИТАВАРРУМИИ ДАВЛАТ)

Шакл ва намудҳои таваррум (ТАВАРРУМ ВА ТАНЗИМИ ЗИДДИТАВАРРУМИИ ДАВЛАТ)

Таваррум, моҳият ва сабабҳои пайдоиши он (ТАВАРРУМ ВА ТАНЗИМИ ЗИДДИТАВАРРУМИИ ДАВЛАТ)

Сиёсати хазинадории давлат ва хусусиятҳои он дар шароити бозор (БОЗОРИ МОЛИЯ, АНДОЗ, БУҶЕТ ВА СИЁСАТИ ХАЗИНАДОРИИ ДАВЛАТ ДАР ШАРОИТИ БОЗОР)

Андоз, вазифа, шакл ва хусусиятҳои ташаккули он (БОЗОРИ МОЛИЯ, АНДОЗ, БУҶЕТ ВА СИЁСАТИ ХАЗИНАДОРИИ ДАВЛАТ ДАР ШАРОИТИ БОЗОР)

Буҷети давлатӣ, моҳият, шакл ва хусусиятҳои ташкили он (БОЗОРИ МОЛИЯ, АНДОЗ, БУҶЕТ ВА СИЁСАТИ ХАЗИНАДОРИИ ДАВЛАТ ДАР ШАРОИТИ БОЗОР)

Молия, вазифа ва низоми он (БОЗОРИ МОЛИЯ, АНДОЗ, БУҶЕТ ВА СИЁСАТИ ХАЗИНАДОРИИ ДАВЛАТ ДАР ШАРОИТИ БОЗОР)

Коментари дохил карданд:


Коментарии худро дохил кунед!

Суммаи ин ададҳоро нависед: