|

Тамсилаҳои кунунии истеҳсолоти молӣ (бозорӣ) (АСОСҲОИ ХОҶАГИҲОИ БОЗОРӢ)

Тартибдиханда: Азизов Ф.Ҳ.

Дохил кард: Ахмедов Бахром

Санаи дохилгардида: 2019-09-17

Дар шароити ҳозираи истеҳсолоти молии капиталистӣ, дар кулли ҳавзаҳои иқтисод, дар шаклу намудҳои гуногун: картел, индикат, трест, консерн, ширкатҳову корпоратсияҳо, конгломератҳову ширкатҳои саҳҳо-мию фармомиллатӣ ташкил ёфта, самт ва равиши рушди иқтисоди мамла-катро муайян месозанд.
Қисме аз донишмандони соҳаи иқтисод таҳлили истеҳсолоти молиро дар мояи иқтисоди бозорӣ қарор дода, шакл ва тамсилаҳои навтарини онро пешниҳод менамоянд. Тибқи ақидаи баъзе аз онҳо, ба ҳар як шакли бозор шакли мушаххасу мусоидтарини истеҳсолоти молӣ бояд мувофиқ бошад. Аз ин ҷиҳат онҳо чунин шаклҳои бозорро пешбарӣ менамоянд; бозори сустбунёд (инкишофнаёфта), бозори озод, бозори мураттаб (танзимшуда), бозори номураттаб (матрук, деформатсияшуда).
Муаллифон ба ҳар як навъи бозор чунин тамсилаҳои махсуси истеҳсо-лоти молиро тавсия мекунанд (нигар ба нақшаи 4.1):
1.Таҳти истеҳсолоти молии бозори сустбунёд, асосан, истеҳсолоти оддии молӣ фаҳмида мешавад (хусусиятҳои он дар боло ба таври возеҳ шарҳу эзоҳ дода шудаанд).
2.Истеҳсолоти молии бозори озод ё худ истеҳсолоти молии равнақёфта дар асл ба иқтисоди бозорӣ мусоидат намуда, тибқи қонуну қонуният ва механизмҳои он амал мекунанд. Дар ин марҳала ҳамаи маҳсулоти меҳнат, омилҳои истеҳсолот, алалхусус, қувваи коргарии инсон ба мол табдил меёбад. Ба ҷои меҳнати шахсии молистеҳсолкунанда меҳнати кироя исти-фода шуда, қисми зиёди маҳсулот на барои қонеъ гардонидани талаби худ, балки барои бозор - харидуфурӯш пешниҳод карда мешавад.
Ба ин марҳала рақобати озод хос мебошад, ки ба давраи капитализми рақобати озод ё худ "иқтисоди озод" мусоидат менамояд. Он бидуни дахо-лати давлат сурат мегирад ва аз ин ҷиҳат баъзан онро капитализми соф меноманд.
3.Истеҳсолоти молии бозори мураттаб - иқтисоди ин давра аз сектори хусусию давлатӣ иборат буда, вазни қиёсии онҳо дар истеҳсол, тақсим, мубодила ва истеъмоли захираҳову неъматҳои моддӣ дар мамлакат баланд мебошад. Нақши давлат дар иқтисод намоён буда, ба раванди бозор халал намерасонад. Бозор дар чорчӯбаи "дастҳои ноаён" фаъолият мебарад. Бозори мураттаб феълан дар шароити монополикунонии (инҳисорот) иқтисод ташаккул меёбад. Давлат ғайримустақим, бо воситаи қонунгу-зориҳои зидди монополӣ ё худ танзими раванди молия, андоз, буҷа, яъне сиёсати хазинадорӣ (фискалӣ) ба ҷараёни бозори мураттаб таъсир мерасонад.

4.Истеҳсолоти молии бозори номураттаб - хусусияти хоси иқтисоди амрию маъмурӣ, барномавию мутамарказ буда, дар мояи тақсимоти баланди ҷомеавии меҳнат, истеҳсолоти калони мошинӣ, танзими муозини иқтисоди миллӣ, маҳдудгардонии муносибатҳои озоди бозорӣ сурат мегирад.
Ин шакли хоҷагии молӣ дар асл яке аз шаклҳои хоҷагиҳои бозорӣ мебошад, чунки алоқаҳои байни истеҳсолу истеъмол, тавлидгару истеъмол-гар, муносибатҳои мубодила: савдо, харидуфурӯш, бозорҳои давлатӣ, колхо-зию кооперативӣ ва ғайра боқӣ мемонанд.

Дидан карданд: 12

Мавзӯъҳои монанд:

Сиёсати зиддисилсилавии давлат (МУВОЗИНӢ ВА НОМУВОЗИНИИ МАКРОИҚТИСОДӢ: МЕХАНИЗМ ВА ИНКИШОФИ СИЛСИЛАВИИ ИҚТИСОДИ БОЗОРӢ)

Навъ ва давраҳои силсила: мавҷҳои дароз, кӯтоҳ ва миёна (МУВОЗИНӢ ВА НОМУВОЗИНИИ МАКРОИҚТИСОДӢ: МЕХАНИЗМ ВА ИНКИШОФИ СИЛСИЛАВИИ ИҚТИСОДИ БОЗОРӢ)

Силсилаи саноатӣ ва давраҳои он (МУВОЗИНӢ ВА НОМУВОЗИНИИ МАКРОИҚТИСОДӢ: МЕХАНИЗМ ВА ИНКИШОФИ СИЛСИЛАВИИ ИҚТИСОДИ БОЗОРӢ)

Назарияи силсила: нигоҳ аз диди таърих ва хусусиятҳои он (МУВОЗИНӢ ВА НОМУВОЗИНИИ МАКРОИҚТИСОДӢ: МЕХАНИЗМ ВА ИНКИШОФИ СИЛСИЛАВИИ ИҚТИСОДИ БОЗОРӢ)

Назарияи кеӣнсгароии мувозинии макроиқтисодӣ (МУВОЗИНӢ ВА НОМУВОЗИНИИ МАКРОИҚТИСОДӢ: МЕХАНИЗМ ВА ИНКИШОФИ СИЛСИЛАВИИ ИҚТИСОДИ БОЗОРӢ)

Назарияи институтсионалии мувозинии макроиқтисодӣ (МУВОЗИНӢ ВА НОМУВОЗИНИИ МАКРОИҚТИСОДӢ: МЕХАНИЗМ ВА ИНКИШОФИ СИЛСИЛАВИИ ИҚТИСОДИ БОЗОРӢ)

Назарияи классикии мувозинии макроиқтисодӣ (МУВОЗИНӢ ВА НОМУВОЗИНИИ МАКРОИҚТИСОДӢ: МЕХАНИЗМ ВА ИНКИШОФИ СИЛСИЛАВИИ ИҚТИСОДИ БОЗОРӢ)

Тақозои кулл ва омилҳои муаӣянкунандаи он (МУВОЗИНӢ ВА НОМУВОЗИНИИ МАКРОИҚТИСОДӢ: МЕХАНИЗМ ВА ИНКИШОФИ СИЛСИЛАВИИ ИҚТИСОДИ БОЗОРӢ)

Мувозинии макроиқтисодӣ, моҳият, шакл ва хусусиятҳои он (МУВОЗИНӢ ВА НОМУВОЗИНИИ МАКРОИҚТИСОДӢ: МЕХАНИЗМ ВА ИНКИШОФИ СИЛСИЛАВИИ ИҚТИСОДИ БОЗОРӢ)

Иқтисоди ниҳон ва хусусиятҳои он (ИҚТИСОДИ МИЛЛӢ ВА САМАРАИ ОН)

Коментари дохил карданд:


Коментарии худро дохил кунед!

Суммаи ин ададҳоро нависед: