|

Идоракунии ҷараёнҳои технологӣ ва хизматрасонӣ дар корхонаҳои тиҷоратӣ

Тартибдиханда: admin

Дохил кард: Ахмедов Бахром

Санаи дохилгардида: 2018-11-14

Нақша:

  • Мундариҷа ва мазмуни идоракунии ҷараёнҳои технологӣ дар корхонаҳои тиҷоратӣ
  • мақсад ва вазифаҳои идоракунии фаъолияти хизматрасонӣ ба харидорон
  • Усулҳои фурӯши молҳо ва ташкили хизматрасонии иловагӣ дар корхонаҳои савдо
 

Адабиётҳо:

  • Шаропов Ф.Р. «Менеҷменти тиҷорат», Душанбе, Ирфон 2005
  • Бланк И.А. «Управление торговым предприятием», Москва, ЭКМОС 1998

1.     Яке аз вазифаҳои муҳими менеҷменти тиҷорат идоракунии ҷараёнҳои технологӣ ба ҳисоб меравад, ки маҷмӯи амалиёти бо ҳам алоқаманди корхонаи тиҷоратиро оиди ба истеъмолгарон дар муддати кӯтоҳтарин расонидани молҳо ва бо хароҷоти нисбатан паст ифода мекунад.
Ҷараёнҳои савдою технологиро одатан ба ду гурӯҳ ҷудо мекунанд: асосӣ ва ёрирасон.
Ба таркиби ҷараёнҳои савдою технологии асосӣ фурӯши мол ва хизматрасонӣ ба харидорон, ки аз ташкили фурӯши мол дар толори фурӯш, ҷобаҷогузории молҳо дар майдони савдо, ташкили пардохти молҳои харидашуда аз ҷониби харидорон, пешниҳоди хизматҳои иловагӣ ва ғайра иборатанд, дохил мешаванд.
Ба ҷараёнҳои савдою технологии ёрирасон бошанд, қабули мол аз таҳвилгарон, интиқоли онҳо ба ҷои нигаҳдошт, таъмини шароити нигаҳдошти мол, тайёркунии молҳо барои фурӯш, ташкили ҳифз ва супоридани борҷома дохиланд.
Бо дар назардошти хусусиятҳои амалиёти савдою технологӣ сохтори мағоза ташаккул меёбад. Қайд кардан зарур аст, ки ҳар як мағоза бояд барои таъмини ҷараёнҳои савдою технологӣ дорои чунин майдонҳо бошад: а) майдони фурӯш;
б) майдон барои қабул, нигаҳдошт ва тайёркунии мол барои фурӯш;
в) майдонҳои ёрирасон;
г) майдонҳои маъмурӣ ва маишӣ;
д) майдонҳои техникӣ ва ғ.
Асоси ҷараёнҳои савдою технологии ёрирасонро дар мағоза ҷараёнҳои қабул, нигаҳдошт ва тайёркунии молҳо ба фурӯш ташкил медиҳанд. Ин амалиёт ҳам ба сатҳи хизматрасонӣ ва ҳам ба нишондиҳандаҳои иқтисодии корхонаҳои тиҷоратӣ таъсир мерасонанд.
Қабули мол ҷараёни нахустини ҳаракати мол дар корхонаҳои тиҷоратӣ буда, бо он ҷавобгарии моддии кормандони масъул оғоз мегардад. Ин ҷараён дар навбати худ се марҳиларо дар бар мегирад:
а) тафтиши комилӣ ва дурустии ҳуҷҷатҳои зарурии молҳои воридшаванда;
б) тафтиши миқдории молҳои воридшуда;
в) санҷиши сифати молҳои воридшуда.
Дар ҳолати мувофиқат накардани ҳуҷҷатҳо, миқдор ва ё сифати молҳои воридшуда санад оиди муайян намудани номувофиқӣ тартиб дода шуда, нусхаи он ба таҳвилгари мол супорида мешавад.
Нигаҳдошти молҳо ба амалӣ гардонидани амалиёти технологии зерин алоқаманд аст: интиқоли мол ба анборҳо ва ҷобаҷогузории онҳо барои ҳифз, назорати ҷории ҳолати молҳо дар ҷараёни нигаҳдошти онҳо, таъмини кори бефосила ва босифати яхдонҳо, риоя намудани шароитҳои санитарию гигиенӣ дар анбору мағозаҳо ва дигар нуқтаҳои фурӯши мол.
Вазифаи асосии менеҷменти тиҷорат дар ҷараёни нигаҳдошти молҳо таъмини миқдорӣ ва сифатии молҳо мебошад.
Тайёркунии молҳо барои фурӯ шва ташкили ҷобаҷогузории онҳо дар толори фурӯш низ дар ҷараёни технологӣ нақши муайян дорад. Амалиёти муҳими тайёркунии молҳо ба фурӯш кушодани молҳо аз борҷомаи он ва қадоқкунии онҳо мебошад.
Ҳамин тариқ, тавассути идоракунии самараноки ҷараёнҳои технологӣ яке аз вазифаҳои муҳими менеҷменти тиҷорат, яъне сарфаю саришта кардани хароҷоти муомилот ва баланд бардоштани сатҳ ва сифати хизматрасонӣ ба харидорон ҳалли худро меёбад.

2.      Дар маҷмӯи функсияҳои менеҷменти корхонаҳои тиҷоратӣ яке аз мавқеъҳои намоёнро идоракунии фаъолияти хизматрасонӣ ишғол мекунад. Амалӣ гардонидани ин функсия барои таъмини рушди корхонаҳои тиҷоратӣ ва самаранокии фаъолияти онҳо аҳамияти беандоза дорад.
Таъмини сатҳи баланди хизматрасонӣ ба харидорон яке аз шаклҳои Амалии иштироки корхонаҳои тиҷоратӣ дар рақобати бозорӣ ва ташаккули афзалияти ракобатии он мебошад. Идоракунии чараёни хизматрасони ба харидорон   хамчун мачмуи карорхои мураккаб барраси  карда мешавад, ки аз чониби менечерон бо дар назардошти мавкеи корхонаи тичорати дар бозори истеъмоли  ва захирахои мавчудбуда, тахия мегарданд.
Идоракунии ҷараёни хизматрасони ба харидорон бо  идоракунии нишондихандахои мухими иктисодии фаъолияти корхонахои тичорати пайванди ногусастани дошта, ба холати молиявии он таъсири калон мерасонад. Идоракунии самараноки ин чараён ба хачми гардиши мол, маблаги даромади умуми ва фоидаи корхона, хамчунин ба таъмини молиявии рушди иктисодии он таъсири мустаким дорад.
Бояд кайд кард, ки сатхи баланди хизматрасони ба харидорон ва имичи ба даст овардаи корхона дар бозори маводи истеъмоли, нуфузи  он ва арзиши бозориашро аз хисоби активхои гайримодди баланд мебардорад.
Бояд хамеша дар мадди назар  дошт, ки таъмини  сатхи баланди хизматрасони ба харидорон на танхо ифодаи хохишу иродаи менечерони корхонахои тичорати, балки ухдадории бевоситаи онхо мебошад, зеро онро талаботи конунгузори  ва дигар санадхои меъёрие, ки бо химояи хукуки истеъмолгарон вобастаанд, муайян намудаанд.
Ахамияти бузурги  идоракунии фаъолияти хизматрасони ба харидорон, онро ба катори функсияхои стратегии менечменти тичорат бардоштааст,ки бояд бо коркарди максадхои стратеги дар ин самт ва тахияи чорабинихо доир ба тадбики онхо, таъмин карда шавад.
Харчанд, ки мафхуми сатхи хизматрасони хусусияти том дорад, як катор унсурхои мушаххасро нишон додан мумкин аст, ки таъмини ин сатх накши муосир  мебозанд:

  • ҳолати базаи модди - техники ва мучаххазгардонии техникии корхонаҳои тичорати;
  • мавчудияти номгуи васеъ ва устувори таснифоти молхо барои таъмини хамачонибаи талаботи харидорон;
  • ҳадалимкон баланд бардоштани суръати хизматрасони бо максади сарфаи вакти харидорон;
  • истифодаи хизматхои иловаги ба хиридорон;
  • истифодаи васеи воситахои иттилооти ва талаботии дохилимагозави;
  • сатхи баланди тахассуси касби, тайёрии ахлоки ва эстетикии кормандони хизматрасон;
  • риояи катъии коидахои фуруши молхои алохида.

         Таъмини сатхи зарурии хизматрасони ба харидорон ва рушди нишондихандахои асосии иктисодии фаъолияти корхонахои тичоратӣ то андозае аз ташаккули окилонаи таснифоти молхо дар корхонахои тичорат вобастаги дорад. Чараёни ташаккули таснифоти моли бояд аз шакли махсусгардонии молӣ ва андозаи масохати савдо асос гирифта, ба конеъ намудани талаботи харидорон ва таъмини фоиданокии баланди фаъолияти  он нигаронида шавад.
Принсипи асосии ташаккули таснифоти молхо дар корхонахои тичорати таъмини устувори номгуи муайяни молхои серталаб мебошад. Дар чараёни фуруши молхои рузмарра риояи ин принсип  ахамияти аввалиндарача дорад.
Ташкили рекламаи дохилимагозави ва иттилоот доир ба молхои фурухташаванда чараёни фуруши молро фаъол мегардонад ва то андозае сарфи вакти харидоронро барои интихоби молхои зарури камтар мекунад.

3.      Чи тавре, ки дар мавзуи гузашта зикр гардид, яке аз унсурхои таркибии низоми хизматрасони ба харидорон истифодаи усулхои гуногуни молхо мебошад.
Усули фуруш гуфта, мачмуи роххои амалигардонии амалиёти асосиро меноманд, ки бевосита бо фуруши молхо марбут аст. Ба катори амалиётхои асосии фуруши мол дар корхонахои тичорати инхо дохил мешаванд:

  • шиносоии харидорон бо таснифоти молхои фурухташаванда;
  • хавасмандгардонии харидорон барои интихоб ва хариди молхо;
  • пардохти маблаги моли интихобшуда ва гирифтани он.

         Бо дар назардошти хусусияти амалиёти номбаргашта чор усули фуруши молро, ки одатан корхонахои тичорати истифода мебаранд, аз хамдигар фарк мекунанд:
1) фуруши мол тарики хизматрасонии инфироди;
2) фурӯши мол бо роҳи озод дастрас кардан ба харидорон;
3) фуруши мол дар асоси намунаи навъхои он;
4) фуруши мол ба таври худхизматрасонии харидорон.
Хизматрасонии инфиродии харидорон чунин тарзи  ташкили фуруши мол  мебошад, ки дар доираи  он амалиёти асоси бо иштироки фурушандахо амали мегардад. Ин усул хеле мехнатталаб мебошад, вале ба хавасмандгардонии харидорон аз чониби фурушандагон мусоидат менамояд. Боиси кайд аст, ки бо максади самарабахш намудани чараёни фуруш молхо дар аксари мамолики мутаракки истифодаи ин усул  тамоили аз байн рафтанро пайдо кардааст. Истифодаи ин усул танхо дар чараёни фуруши хамон молхое муфид аст, ки машварати фурушандагон ва таъмини хифзи хукуки онхоро талаб мекунад.
Дар чараёни фуруш ба усули дастрасии харидорон, молхо дар чои кори фурушанда ба таври озод чо ба чо гузошта мешаванд ва харидорон онхоро ингтихоб мекунанд. Ин усул асосан дар чараёни фуруши меваву сабзавот васеъ истифода мешавад.
Фуруши молхо дар асоси намунаи навъхои он маънои онро дорад, ки дар майдони савдо танхо як намунаи молхои фурухташаванда барои харидорон ба намоиш гузошта мешавад. Баъди шиносоии мустакилона бо сифат ва нархи ин мол, харидор маблаги онро ба хазина месупорад ва аз захираи ин молхо, Ки дар анборхо  нигох дошта мешаванд, барои худ мегирад. Аммо бояд ба инобат гирифт, Ки ин усули фуруши мол одатан дар раванди савдои молхои алохида самаранок аст.
Фруши  молхо тарики худхизматрасони чунин усуле мебошад, Ки дар чараёни он харидорон ба хамаи молхои дар майдони савдо кушодашбуда дастрасии озод доранд ва молхоро мустакилона интихоб намуда, ба чои пардохткунии арзиши он, яъне Хазина мебаранд.
Дар низмоми таснифоти усулхои фуруши мол, усули якуми барраси намудаамон анъанави ва се усули дигар пешкадам хисоб меёбанд.
Вазифаи асосии менечменти тичорат дар чараёни ташкили хизматрасори ба харидорон интихоби усули савдое мебошад, Ки ба хусусиятхои молхои фурухташаванда ва харидорон мувофик бошад.\
Дар катори усулхои мухталифу самараноки фуруши мол, дар баланд  бардоштани сатх ва сифати баланди хизматрасони ба харидорони сатх пешинходи хизматхои иловаги низ накши мухим мебозад.
Аз руи нуктаи назари алокаманди бо чараёни фуруш хамаи хизматхои иловагиро ба се гурухи калон чудо кардан мумкин аст.

  • хзматхое, ки дар чараёни фуруши  мол пешниход карда мешаванд;
  • хизматхое, ки баъд аз фуруши мол пешкаш мегарданд.
  • хизматхое, ки бо чараёни фуруши мол алокамандии бевосита    надоранд.

         Номгуи хизматхое, ки бо чараёни фуруш алокаманданд, ба таври зайл буда метавонад:

  • кабули фармоимшхои пешаки барои молхои дар магоза мавчудбуда;
  • кабули фармоишхои пешаки барои молхои дар магоза мавчудбуда;
  • фуруши молхои алохида бо рохи кредит (карз);
  • хариди молхо тавассути кодхои рамзи;
  • ташкили санчидани сифати молохои алохида дар макони фуруши он;
  • машварати мутахассис дар магоза;
  • намоиши муд;
  • намоиши молхои нав;
  • ташкили кабинахо барои шунидани аудиофитахо;
  • кор дар рузхои истирохати ва чашнхо.

         Номгуи хизматхое, ки бо чараёни баъди фуруш алокаманданд:

  • тавассути наклиёти махсус то ба манзили харидор расонидани молхои ба у фурухташуда;
  • чобачогузории молхо дар хонаи харидор;
  • омузонидани истифодабарии молхои мураккаби тахники;
  • ивази хатмии мол дар мухлати кафолати, агар вай нукс дошта бошад;
  • таъмири молхои фурухташуда дар мухлати кафолати;
  • борчомакунии молхои харидашуда.

         Номгуи хизматхое, ки бо фуруши мол алокаманд нестанд:

  • ташкили истгоҳи автомобили дар назди корхонаи савдо;
  • ташкили нуктахои мубодилаи асъор;
  • ташкили бар ва дигар нуктахои зудамали истеъмоли маводи хуроквори (чой, кофе ва гайра);
  • ташкили чой ва бойгони нигохдошти  молхои шахси;
  • ташкили дорухонахо, нуктахои фуруши рузномаву мачаллахо, чиптахои наклиёти хавои ва гайра;
  • ташкили кабинетхои телефони;
  • ташкили нуктахои маълумотдихи ва гайра.

Саволхои семинарӣ:

1.Шартхои асосии идоракунии чараёнхои технологи дар корхонахои     тичоратиро номбар кунед.
2.Унсурхои асосии сатхи хизматравони ба харидорон кадомхоянд?
3.Усулхои фуруши молро дар корхонаи тичорати шарх дихед.
4.Хизматхои иловагие, Ки корхонахои тичорати ба харидорон пешниход мекунанд, аз руи кадом хусусиятхо гурухбанди карда мешаванд?

Дидан карданд: 193

Мавзӯъҳои монанд:

Идоракунии молияи корхонаҳои тиҷоратӣ

Идоракунии фоидаи корхонаи тиҷоратӣ

Идоракунии хароҷоти муомилот

Идоракунии даромади умумии корхонаҳои тиҷорати

Идоракунии гардиши мол

Идоракунии кормандони корхонахои тиҷорати

Идоракунии ҷараёнҳои технологӣ ва хизматрасонӣ дар корхонаҳои тиҷоратӣ

Функсия ва усулҳои менеҷменти корхонаҳои тиҷоратӣ

Корхонаҳои тиҷоратӣ ҳамчун объекти менеҷмент

Моҳият, мақсад ва вазифаҳои менеҷменти тиҷорат

Коментари дохил карданд:


Коментарии худро дохил кунед!

Суммаи ин ададҳоро нависед: