|

Гўшти парандаҳои хонагӣ ва харгўш

Тартибдиханда: admin

Дохил кард: Ахмедов Бахром

Санаи дохилгардида: 2018-09-26

Намуди асосии парандаҳои хонагӣ мурғ, ғоз, мурғи марҷон мебошанд. Мурғ парандаи васеъ паҳншуда мебошад ва вобаста аз зот онҳоро ба мурғи гўштдиҳанда, тухмдиҳанда, тухму гўштдиҳанда ҷудо менамоянд. Вазни мурғи гўштдиҳанда - хурўс 3,5 – 5,5кг, мокиён 3 – 4,5кг шуда метавонад. Вазни мурғи тухмдиҳанда 1,8 – 3кг буда, дар як сол 220 – 260 дона тухм медиҳад. Ба миқдори муайян аз парандаҳо ба ғайр аз тухм гўшт низ истеҳсол мекунанд. Ғоз бо вазни зиёди худ аз мурғ фарқ мекунад, вазнаш 6 – 12кг – ро ташкил менамояд ва онҳоро танҳо барои гўшт парвариш менамоянд. Мурғи марҷон (индюк) яке аз калонтарин парандаҳои хонагӣ мебошад ва вазни он 12 – 16кг – ро ташкил менамояд. Гўшти мурғи марҷон бо арзиши истемолии баланд ва бо ҳалшавандагии хуби худ аз дигар гўшти парандаҳо фарқ мекунад.
Гўшти паррандаҳои хонагиро аз рўи намуд, синну сол, тарзи коркард, ҳарорат дар дохили мушакҳо ва фарбеҳӣ ба синфҳо тақсим мекунанд. Аз рўи намуд ва синну сол ба гўшти паррандаи ҷавон ва калон тақсим карда мешаванд.
Аз рўи тарзи коркарди технологӣ гўшти ҳамаи намудҳои парандаҳое, ки ба фурўш бароварда мешаванд, ба нимтозакардашуда, тозакардашуда ва бо ҳамроҳии узвҳои дохилию, гардан ва ғайра тақсим менамоянд.
Ба гурўҳи гўшти нимтозакарда танаи паррандаҳое, ки рўдаю меъда, ҷиғилдон ва қисми оқиби тоза карда шуда доранд, дохил мешаванд.
Ба гурўҳи гўшти тозакардашуда танаи парандаҳое, ки пурра аз узвҳои дохилӣ ва гардан, пойҳо надоранд, дохил мешаванд.
Ба гўшти тозакардашуда узвҳои дохилиро басту банд намуда боз ба дохили тана мегузоранд.
Аз рўи ҳолати ҳароратӣ гўшти паррандаҳои хонагиро ба хунукшуда, хунуккардашуда ва яхкардашуда тақсим менамоянд. Ҳарорати гўшти хунукшудаи паррандаҳо дар дохили бофтаҳои мушак 250 С, ҳангоми хунук кардан 0 – 40 С ва ҳангоми яхкунонидан - 80 С – ро ташкил медиҳад.
Вобаста аз фарбеҳӣ ва сифати коркард баъд аз куштан, танаи ҳамаи намуди паррандаҳоро ба категорияи 1 – 2 тақсим менамоянд. Категорияро аз рўи тараққиёти бофтаи мушакҳо, қафаси сина, миқдори равғани таги пўст ва сифати коркард муайян менамоянд. Гўшти парандаи категорияи 1 бояд чунин нишондодҳо дошта бошад: а) бофтаҳои мушаки танаи ҳамаи намудҳои парандаҳои хонагӣ нағз тараққӣ карда бошад;
б) равғани таги пўст дар қисми поёнии бадан ва тахтапушт мушоҳида карда шавад; в) танаи мурғобӣ ва ғоз ғайр аз қаноташон бояд пурра бо равған пўшонида шуда бошад.
Гўшти паррандаи категорияи 2 бояд бо чунин талабот ҷавобгў бошад: а) инкишофи бофтаҳои мушак қаноатбахш бошад; б) пурра набудани равғани таги пўст ; в) гўшти хурўси пир новобаста аз фарбеҳӣ ба категорияи 2 дохил карда мешавад; г) ба гўшти паррандаҳое, ки аз рўи фарбеҳӣ бо категорияи 1 ва аз рўи сифати коркард ба категорияи 2 мансубанд, категорияи 2 дода мешавад.
Дар таркиби гўшти паррандаҳо сафедаҳо, чарбҳо, карбогидратҳо, моддаҳои маъданӣ, об ва ғайра мавҷуд мебошанд. Дар таркиби гўшти парандаҳои гуногун 11 – 25% сафеда мавҷуд аст ва қисми зиёди онҳоро сафедаҳои пурарзиш ташкил медиҳанд. Сафеда аз ҳама бисёр дар таркиби гўшти мурғи марҷон мавҷуд аст. Дар таркиби гўшти паррандаҳо миқдори равған тағирёбанда буда аз 45 то 53% - ро ташкил менамояд. Равғани паррандаҳо дар ҳарорати паст 23 – 390 С гудохта шуда, дар бадани инсон тез ҳал мешаванд.        Дар таркиби гўшти паррандаҳо карбогидратҳо бисёр кам мебошад, ҳамагӣ 0,5% - ро ва моддаҳои маъданӣ (намаки калий, калсий, натрий, фосфор, оҳан ва ғайра) 0,5 – 1,2% - ро ташкил медиҳанд. Ба миқдори кам дар гўшти паррандаҳо витаминҳои А, В1, В2, РР дучор мешаванд. Дар таркиби гўшти паррандаҳо миқдори об асосан ба 35 – 72%, баробар буда, дар гўшти чўҷа об зиёдтар ва дар гўшти мурғобии фарбеҳ об камтар аст.
Гўшти паррандаҳои хонагӣ аз гўшти ҳайвонҳо бо нарм будани бофтаи мушакҳо ва бофтаҳои пайвасткунанда фарқ мекунанд. Гўшти паррандаҳо арзишнокии баланд доранд, чунки сафедаҳои пурарзиш зиёдтар дар таркиби онҳо буда, равғани онҳо дар ҳарорати паст об мешавад.
Гўшти паррандаҳоро дар қуттиҳои металлӣ, чўбин ва қоғазии ғафс (картонӣ) аз рўи намуд, категория, фарбеҳӣ ва тарзи коркард ҷо ба ҷо мекунанд. Таг ва девори қуттиҳоро бо қоғази намногузар рўйпўш кардан беҳтар аст.
Вобаста аз намуди парранда дар ҳар як қуттӣ миқдори муайяни танаи онҳо ҷо ба ҷо карда мешавад. Мурғ, чўҷа ва мурғи тоҷдор (сасарка) дар ҳар қуттӣ то 25 дона, мурғобӣ то 20 дона, ғоз то 6 дона, мурғи марҷон то 5 дона, ( вазни холиси онҳо бояд то 30 кг бошад) ҷойгир карда мешаванд.
Баъд аз ҷо ба ҷо кардан қуттиҳоро тамғагузорӣ мекунанд. Дар тамға номгўи муассисаи истеҳсолкунанда, тобеият ва нишонаи молӣ, миқдори парранда, вазн бо ҳамроҳии зарф (брутто), ишораи шартӣ нишон дода мешавад. Ишораи шартӣ чунин ифода карда мешавад:
а) намуд ва синну соли парранда: Ҷ – чўҷа, М - мурғ, ғоз, Мр – мурғобӣ, ММ – мурғи марҷон ва ғайра;
б) тарзи коркард: Е – нимтозакардашуда; ЕЕ – тозакардашуда;
в) Р – тозакардашуда бо ҳамроҳии узвҳои дохилӣ ва гардан.
Тамғагузории кўтоҳ чунин навишта мешавад; МР1 – мурғи тозакардашудаи категорияи 1 бо узвҳои дохилӣ ва гардан.
Г ў ш т и х а р г ў ш нарм буда ранги сафеди гулобӣ дорад, каму беш ширин мешавад ва маззааш ба гўшти мурғ наздик аст. Ранги равғани харгўш сафед буда, асосан дар рўи қисми дохилии шикам ҷамъ мешавад. Ба ҳисоби миёна гўшти харгўш 21,5% сафеда, 8,6% равған дорад. Аз ҳамин сабаб ғизои хуб барои кўдакон буда, парҳезӣ ба ҳисоб меравад. Инчунин гўшти харгўшро барои истеҳсоли ҳасибҳо ва таомпазӣ истифода мебаранд. Қувватнокии 100г гўшти харгўш ба 163 ккал баробар буда, ҳалшавиаш 90% - ро ташкил медиҳад.
Асосан ба савдои чакана танаи майданакардаи харгўш бароварда мешавад. Вобаста аз фарбеҳӣ гўшти харгўшро ба категорияи 1ва 2 тақсим менамоянд. Гўшти категорияи якум бояд чунин аломатҳо дошта бошад:
а) инкишофи хуби бофтаҳои мушакҳо; б) тахтапушти пурра, ними гурдааш бо равған рўйпўш буданаш лозим аст.
Гўшти категорияи дуюм инкишофи қаноатбахши бофтаҳои мушакӣ дар тахтапушт ва наздикии гурда каму беш равған дорад. Ба гўшти категорияи якум тамғаи доирашакли рангаш бунафш ва ба гўшти категорияи дуюм тамғаи чоркунҷа гузошта мешавад.

Дидан карданд: 586

Мавзӯъҳои монанд:

Маҳсулоти ғайри моҳигии баҳрӣ

Маҳсулоти моҳигӣ

Таснифи моҳиҳои шикорӣ

Арзиши истеъмолии гўшти моҳӣ

Маълумоти умумӣ дар бораи моҳӣ

Консерваҳои гўштӣ ва ҳасибҳо

Маҳсулоти дуюминдараҷаи гўштӣ

Гўшти парандаҳои хонагӣ ва харгўш

Маълумоти умумӣ дар бораи гўшт

Маҳсулоти тухмӣ

Коментари дохил карданд:


Коментарии худро дохил кунед!

Суммаи ин ададҳоро нависед: