|

Шолӣ, истеҳсол ва истеъмоли он

Тартибдиханда: admin

Дохил кард: Ахмедов Бахром

Санаи дохилгардида: 2018-09-25

Шолӣ дар истеҳсоли ҷаҳонии ғалладона яке аз ҷойҳои аввалро ишғол мекунад. Дар бобати майдони кишт аз гандум қадре поён истад ҳам, вале аз ҷиҳати ҷамъоварии умумии ҳосил аз он зиёдтар аст. Қисми асосии шолӣ дар Осиё ( Ҳиндустон, Хитой, Япония, Корея) ҷамъоварӣ карда мешавад, зеро биринҷ дар ин мамлакатҳо хўроквории асосӣ аст. Шолиро дар ШМА, Африка (Миср, Конго), Руссия, Италия, Испания ва ғайра низ кишт мекунанд. Солҳои охир дар Тоҷикистон киштзорҳои шолӣ васеъ шуда истодааст. Ба ҳисоби миёна муддати пухта расиданаш аз 110 то 130 шабонарўз мебошад.
Дар республикаҳои Осиёи Миёна бештар навъҳои шолии қилтиқдор кишту кор карда мешавад, ки навъҳои зерин дорад:

  1. Узрос 7-13 навъи нав аст, ки стансияи шоликории Ўзбекистон рўённидааст. Ин навъ хеле серҳосил буда, донаҳояш калони шишамонанд мебошанд.
  2. Арпашолӣ навъи ҷойдории Ҷумҳурии Қазоқистон буда, дараҷаи ҳосилнокиаш миёна аст.
  3. Хоҷа Аҳмад навъи маҳалии Ҷумҳуриҳои Ўзбекистону Тоҷикистон буда, дараҷаи ҳосилнокиаш миёна, донаҳояш нимшишамонанданд.
  4. Шолии Қаратоғӣ ва Зарафшонӣ яке аз навъҳои серҳосили шолии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҳисоб меравад, ки донаҳояш бисёр калони шишамонанд аст. Ин навъро дар баъзе ноҳияҳои Ҷумҳурии Қазоқистон низ кишту кор мекунанд.

 Шолии муққашшар, яъне биринҷ ё шолии бепарда, 85% оҳар, 8-10% сафеда, ба миқдори кам равған ва моддаҳои минералӣ дорад.
 Шолӣ мувофиқи шакли донаҳо калони шишамонанд ва навъаш аз рўи стандарт ба 6 навъ тақсим мешавад:

    1.  Навъи 1- шакли донааш дарозрўяи калони васеъи шишамонандаст ва доғи ордмонанди андозаи хурд дорад. Аз навъҳои арпашолӣ, дунганшолӣ, қазоқшолӣ, булғории 65 иборат аст;
    2.  Навъи 2 – донаи шаклаш дарозрўяи калони сербар аст ва ҳолаташ шишамонанд ё ордмонанд аст;
    3.  Навъи 3 – донаи дарозрўяи камбари борики шишамонанд дорад. Ба ин навъи озорбайҷонӣ низ дохил мешавад.
    4.  Навъи 4 – донаи дарозрўяи каме сербартари шишамонанд дорад. Намудҳояш анборбўи сафед, анборбўи сурх, аз рас. 637 (Озорбайҷон) дохил мешавад.

 Ҷадвали 1. Таркиби биринҷ

Намуди донаи биринҷ Миқдор ( ба ҳисоби %) Вазнӣ 1000 дона ба ҳисоби грамм
Рав- ған Хокис- тар монанд Оҳар  ва ангиш-тобҳои дигар Модда- ҳои нитро- гендор
1 Шолӣ (яъне донаи бутун, ки дар даруни пардаҳо ҳаст) 1,8 4,5 72,1 8,7 9,2
 2 Шолии муқ- қашшар (яъне донаи биринҷ) 2,4 1,2 86,7 8,6 20,1
3 Биринҷи сайқал-додашуда 0,3 0,3 90,7 8,1 18,2
    1.  Навъи 5 – донаи шаклаш гирдакӣ андозааш миёна ва майдаи шишамонанд дорад. Ин навъро асосан дар Украина, Краснодар ва Ўзбекистон кишт менамоянд.

 - Навъи 6 – донаи лўндаи калониаш миёна ва майдаи нимшишамонанд ва ордмонанд дорад. Ба ин навъҳои сари қилтиқ, оқ.қилтиқ (Озорбайҷон), Хоҷа аҳмар, узрос – 269, қирмизӣ
(Ҷумҳуриҳои Осиёи Миёна) дохил мешаванд.
Хамин тавр, шолиро асосан барои тайёр намудани биринҷ ва майдабиринҷ истифода мебаранд. Ба миқдори кам аз биринҷ крахмал низ тайёр мекунанд. Биринҷро бошад барои тайёр кардани хўрокиҳои гуногун истифода мебаранд.

Дидан карданд: 309

Мавзӯъҳои монанд:

Маҳсулоти ғайри моҳигии баҳрӣ

Маҳсулоти моҳигӣ

Таснифи моҳиҳои шикорӣ

Арзиши истеъмолии гўшти моҳӣ

Маълумоти умумӣ дар бораи моҳӣ

Консерваҳои гўштӣ ва ҳасибҳо

Маҳсулоти дуюминдараҷаи гўштӣ

Гўшти парандаҳои хонагӣ ва харгўш

Маълумоти умумӣ дар бораи гўшт

Маҳсулоти тухмӣ

Коментари дохил карданд:


Коментарии худро дохил кунед!

Суммаи ин ададҳоро нависед: