|

Тоҷикистон дар солҳои баъди ҷангӣ ва нимаи дуюми асри ХХ

Тартибдиханда: admin

Дохил кард: Ахмедов Бахром

Санаи дохилгардида: 2018-09-17

  1. Барқарор намудани хоҷагии халқи Тоҷикистон дар солҳои баъди ҷангӣ.
  2. Ҳаёти мадании Тоҷикистон дар солҳои баъди ҷангӣ.
  3. Хоҷагии халқи Тоҷикистон дар солҳои 50-80-ум.
  4. Ҳаёти ҷамъиятию сиёсии Тоҷикистон дар солҳои 50-80-ум.

Халқи тоҷик, чун тамоми халқи шӯравӣ, дар кори барқароркунии баъди ҷангӣ фаъолона иштирок намуд. Ҳалли вазифаҳои душвору мураккаб дар пеш буданд. Ин вазифаҳо, дар плани панҷсолаи чорӯми барқароркунӣ ва тараққиёти хоҷагии халқи ҷумҳурӣ солҳои 1946-1950 ифодаи хешро ёфта буданд.
Синфи коргари Тоҷикистон ӯҳдадории дар панҷсолаи панҷум, солҳои 1951 - 1955 ба ӯҳда гирифтаашонро асосан иҷро намуданд. Дар Тоҷикистон 23 корхонаҳои нав сохта шуданд. Сохтмони стансияи барқии Қайроқум ва Варзоб ба охир расиданд.
Ҷанг ба хоҷагии қишлоқ ҳам зарари калон расонида буд. Аз навбарқароркунии хоҷагии қишлоқ, нисбатан ба дигар соҳаҳои хоҷагии халқ душвору мураккаб буд. Соли 1950 колхозу совхозҳои хурди кам даромад муттаҳид карда шуда ба хоҷагиҳои калон табдил дода шуданд.
Соли 1947 Ҳукумати Шӯравӣ дар бораи бекор намудани системаи карточка ба озуқаборӣ ва молҳои саноатӣ ва гузаронидани ислоҳоти пулӣ қарор қабул кард. Соли 1947 аз тарафи Бобоҷон Ғафуров “Таърихи мухта-сари халқи тоҷик” офарида шуд.
Соли 1948 дар шаҳри Душанбе аввалин Донишгоҳи давлатӣ таъсис дода шуд.
Дар охири солҳои 50 - уми ҲКИШ ва ҳукумати шӯравӣ аз усули маъмурию фармонфармоӣ дар хоҷагии халқ, ки дар айёми роҳбари СССР будани Иосиф Сталин ҷой дошт, даст кашида, ба методи дастгирии молию пулии инкишофи хоҷагии халқ гузашт. Он солҳо замони ҷорӣ кардани прогресси илмӣ – техникӣ дар истеҳсолоти хоҷагии халқ буда, он ба ҳамаи соҳаҳои ҳаёти ҷамъият таъсир мерасонид.
Ба Академияи илмҳои ҷумҳурӣ табдил ёфтани Филиали тоҷикистонии АИ ИҶШС (14 апрели соли 1951) воқеаи муҳимтарини ҳаёти илмии Тоҷикистони баъди ҷангӣ буд.
Фарҳанг дар ҷомеъа ҳамеша мақоми муҳим дошт ва дар пешрафти тамаддун ба он алоқаи зич дорад. Дар солҳои 50- 80-ум ба пешрафти фарҳанги ҷумҳурӣ диққати махсус дошта мешуд. Сохтмони маданӣ дар зери роҳбари бевоситаи ҳизби комунистӣ сурат мегирифт.
Яке аз самтҳои асосии ҳаёти фарҳангӣ, ин - мактаб ва маориф мебошад.
Ҷумҳурии Тоҷикистон дар солҳои 50-80-ум дар соҳаи илм, адабиёт ва санъат мувваффақиятҳои калон ба даст даровард. Кормандони фарҳанг дар тарбияи насли наврас саҳми худро мегузоштанд. Солҳои 70 – 80-ум дар Тоҷикистон ба инкишофи илм аҳамияти калон дода мешуд. Дар ҷумҳурӣ ва дар нашрияҳои хориҷӣ китоб ва мақолаҳои олимони Тоҷикистон чоп гардиданд.
Солҳои 70-ум нимаи якуми солҳои 80-ум, ки панҷ-солаҳои нӯҳуму даҳум ва ёздаҳумро дар таърихи тамоми мамлакат, аз як тараф, давраи мураккабу душвори тарақ-қиёт, аз тарафи дигар, марҳалаи паст рафтани суръати афзоиши иқтисодӣ, фаро расидани вазъияти бӯҳромӯз, айёми карахтӣ ба ҳисоб меравад.
Дар асоси сохтмони ГЭС-и Норак заводи алюминии Регар, комбинатҳои металлургии кӯҳии Анзоб, Ёвон, инчунин роҳи оҳани Термиз - Қӯрғонтеппа сохта шуданд.
Нахустин агрегати ГЭС-и Норак 15 - ноябри соли 1972 ба кор даромад. Соли 1967 аввалин корхонаи калони химиявии Тоҷикистон – заводи нуриҳои азоти Вахш низ ба кор даромаданд.
Дар солҳои 60 - 70-уми асри ХХ дар ҳаёти ҷамъиятию сиёсии халқи тоҷик воқеъаҳои калон ба амал омаданд. Дар ин солҳо сарвари давлат котиби аввали ҲК Тоҷикистон Ҷаббор Расулов (1962-1982) буд, ки вай арбоби бузурги сиёсӣ ва давлатии халқи тоҷик ба шумор мерафт.
7-октябри соли 1977 Шӯрои Олии мамлакат сарқонуни ИҶШС-ро қабул кард.
Дар асоси Сарқонуни ИҶШС лоиҳаи Сарқонуни нави ҶШС Тоҷикистон таҳия гашт, ки онро Шӯрои Олии ҷумҳурӣ дар сессияи ҳаштуми худ аз 14 апрели соли 1978 тасдиқ намуд. Соли 1974 50 солагии ташкилёбии Ҷумҳу-рии Тоҷикистон бо тантана ҷашн гирифта шуданд.
Дар ин солҳо олимони ҷумҳурӣ ба муваффақиятҳои калон ноил гашта буданд. Олимони тоҷик дар солҳои панҷсолаи 10 (1976-1980) 120 тадқиқотҳои илмии худро дар хоҷагии халқ ва истеҳсолот ҷорӣ намуданд. Соли 1969 дар назди АИ Тоҷикистон ҳайати таҳририю нашрияи Энсиклопедияи советии тоҷик ташкил карда шуд, ки дар зарфи 15 сол бо сардории олими шинохтаи тоҷик Муҳаммад Осимӣ 8 ҷилди он нашр карда шуданд.

Дидан карданд: 1324

Мавзӯъҳои монанд:

Ниёкони мо: БАРМАКИЁН

Абулфазли Балъамӣ - вазири соҳибтадбири давлати Сомониён

Бузургтарин китобхонаи қадимии олам, ки баъдан сӯхта хокистар шуд

Омад хуҷаста Меҳргон, ҷашни бузурги хусравон...

Ҷомеаи ибтидоӣ. Аҷдоди тоҷикон дар давраи тараққиёти ғуломдорӣ ва феодалӣ

Ҳуҷуми муғулҳо ба Осиёи Миёна

Хоҷагӣ, маданияти моддӣ, муносибатҳои иҷтимоию иқтисодӣ, илм ва адабиёти халқи тоҷик дар аҳди Сомониён

Халқҳои Осиёи Миёна дар ҳайати Хилофати араб

Халқи тоҷик дар ҳайати давлати Шайбониён. (солҳои 1499-1599)

Халқи тоҷик дар замони ҳукмронии туркҳо

Коментари дохил карданд:


Коментарии худро дохил кунед!

Суммаи ин ададҳоро нависед: