|

Мафхуми умумии SQL, типи маълумот ва воситахои муайянкардани доменхо. Таърихи кутохи SQL

Тартибдиханда: admin

Дохил кард: Алишер Фозилов

Санаи дохилгардида: 2017-09-06

Забони SQL ки барои таъсири байнихамдигари б базахои маълумот пешбини шудааст, миёнахои  соли 70 ба вучуд омадааст ва аз чониби ширкати  IBM дар доираи лоихаи  СИБМ System R коркард шудааст. Номи аввалаи ин забон SEQUEL (Structured English Query Language) буд ва он танхо кисман мохияти ин забонро инъикос менамуд. Албатта ин забон барои таъсисидихии дархости фахмо ва кулай дар базаи маълумоти релятсиони барои истифодабаранда пешбини шуда буд. Лекин дар хакикат он аз аввал забони пурраи базаи маълумот буд, ки ба гайр аз воситахои таъсисдихии дархостхо ва манипулятсияи бм чунин имкониятхоро дорад:

  • Воситаи муайяннамои ва идоракунии схемаи базаи маълумот
  • Воситаи муайян намудани махдудияти целостность ва тригеррхо
  • Воситахои муайяннамоии базаи маълумоти пешниходшуда
  • Воситаи муайян намудани сохтори дарачаи чисмоние, ки ичрои самараноки дархостро дастгири менамояд.
  • Воситахои авторизатсияи доступ ба муносибатхо ва майдонхои онхо
  • Воситахои муайян намудани нуктахои сабтнамоии транзаксия ва ичрои фиксатсияи транзаксия.

Дар замони хозира SQL дар хамаи СИБМ релятсиони коркард шудааст.
Бештар ба System R наздик ин системахои ширкатхои IBM – SQL/DS и DB268 ба хисоб меравад. Тадкикиотчиёнихарду система малакаи кори лоихаи System R- ро истифода бурдаанд, СИБМ SQL/DS бошад бевосита ба коди барномавии System R асос ёфта буд.
Инчунин он дар системахои ба монанди Oracle, Informix ва Sybase истифода мешуд. Ба фаркияти усулхои тадкикоти система нигох накарда, истифодаи SQL дар хама чо «аз поён ба боло» ичро мешуд. Дар версияхои аввали ба бозор баровардашудаи ин система подмножествои махдуди SQL  System R истифода мешуд. Хусусан, дар истифодаи  аввали SQL  - СИБМ Oracle дар операторхои интихоб истифодаи дархостхои дуюминдарача номумкин буд ва имконияти сохтани дархост бо чмаъ намудани якчанд муносибат набуд.
Амамлиёт бо стандартизатсияи забони SQL  такрибан бо баробари аввалин истифодабарии тичоратии он огоз шудааст. Соли 1982  ба комитет оиди базаи маълумоти  институти миллии амрикои (ANSI) фармуда шуда буд, ки забони стандартии спецификии базаи маълумоти релятсиони сохта шавад. Стандарт аз чониби ANSI соли 1986 кабул шуда, соли 1987 аз чониби ташкилоти байналхалки оиди стандартизатсия (ISO)  дастгири шуда буд. Ин стандарт SQL/86 номгузори шуда буд.
Дар соли 1989 стандарти SQL/86 камтар васеъ шуда буд ва стандарти нав таёр ва кабул шуда буд, ки он номи ANSI/ISO SQL/89- ро гирифт.
Лекин нопуррагии стандарти  SQL - ро фахмида, тадкикотчиёни бисёр ширкатхо дар стандарти SQL2 кор карданро огоз намуданд. Ин кор якчанд сол давом кард ва якчанд лоихахои стандарт бароварда шуд, то он даме ки дар мохи марти 1992 лоихаи охираи стандарт кабул шуда буд. Ин стандарт нисбати стандарти SQL/89 пурратар аст ва хамаи чабхахое, ки барои чори намудани замимахо лозим аст дар бар мегирад: манипулирование бо схемаи базаи маълумот, идоракунии транзаксия, пайваст шудан ба базаи маълумот, SQL- динамики.
Соли 1995 стнадарт бо спецификаи интерфейси дарачаи даъват (Call-Level Interface – SQL/CLI) пурра карда шуда буд.  SQL/CLI ин гурухи проседурахои специфики мебошад, ки даъвати онхо имконияти ичрои операторхои додашавандаи SQL- ро медиханд.  Интерфейси проседура барои хамаи забонхои барномасозии асоси пешбини шудааст: С, Ada, Pascal, PL/1  ва гайра. Кайд кардан зарур аст, ки стандарти SQL/CLI барои  сохтани интерфейси дар хамачо пахншудаи имруза ODBC (Open Database Connectivity) и JDBC (Java Database Connectivity) асос шуда буд.
Соли 1996 ба стандарти SQL/92 боз як компонент хамрох карда шуд- SQL/PSM (Persistent Stored Modules). Максади асосии ин хусусият дар он аст, ки методхои муайяннамои ва истифодаи проседураи нигохдошташавандаро стандарти кунонад, яъне барномахои ба таври  махсус тартибдодашуда, ки операторхои SQL- ро дар бар мегиранд, ки онхо дар базаи маълумот  сабт мешаванд, метавонанд замима номида шаванд ва дар дохили СИБМ ичро мешаванд.
Пеш аз ба охир расидани корхо дар муайяннамоии SQL2 тадкикот оиди стандарти SQL3 огоз шуда буд. Корхои амали дар стандарт кисман дар соли 1999 ба охир расонидан имкон пайдо шу два аз хамин сабаб стандарт номи SQL:1999- ро гирифт.
Соли 1999 панч кисми аввали стандарти SQL:1999 кабул карда шуда буд. Кисми аввал (SQL/Framework)   ба тасвири структураи консептуалии стандарт бахшида шудааст.
Кисми дуюми SQL:1999 (SQL/Foundation) базиси стандартро ташкил медихад. Системаи типхои забон дохил карда мешавад, коидахои муайяннамоии вобастагии функсионали ва калидхои мувофик, синтаксис ва семантикаи операторхои асосии SQL муайян карда мешавад:

  • Операторхои муайянкуни ва монипулятсияи схемаи базаи маълумот;
  • Операторхои монипулятсияи маълумот;
  • Операторхои идоракунии транзаксия ;
  • Операторхои идоракунии пайвастшави ба базаи маълумот ва г.

 Кисми сеюмро аникнамои нисбати SQL/92  спецификатсияи SQL/CLI ташкил медихад. Дар кисми чорум SQL/PSM дида мешавад- синтаксис ва семантикаи  муайяннамоии проседурахои нигохдошташавандаи забон. Ва дар охир кисми панчум– SQL/Bindings  - коидахои пайвастшавии SQL барои версияхои стандартии забонхои барномасози FORTRAN, COBOL, PL/1, Pascal, Ada, C и MUMPS муайян карда мешавад.
Дар охири соли 2003 варианти нави стандарти байналхалки SQL:2003 кабул карда шуд. Бисёрии тадкикотчиён чунин мехисобиданд, ки дар ин варианти стандарт танхо нокифоягихои SQL:1999 пурра карда мешаванд, аммо дар SQL:2003 як катор хусусиятхои асоси  хамрох карда шуда буд. Стандарти SQL:2003 аз чунин кисмхо иборат аст:

Дидан карданд: 214

Мавзӯъҳои монанд:

Мафхуми умумии SQL, типи маълумот ва воситахои муайянкардани доменхо. Таърихи кутохи SQL

Ҳисоботҳо

Сохтан ва таҳрири майдонҳои алоқаманд

Сохтани навиштаҷот

Формаҳо ва сохтори онҳо. Кор бо формаҳо

Кор бо дархостҳо. Дархостҳои ҷамъбастӣ

Кор бо дархостҳо. Ҳисоббарорӣ дар дархостҳо

Кор бо дархостҳо. Дархост бо параметрҳо.

Кор бо объекти базаи маълумот: дархостҳо. Дархости интихобӣ

Мафҳуми «робита» дар СИБМ Соз кардани робитаи байни ҷадвалҳо.

Коментари дохил карданд:


Коментарии худро дохил кунед!

Суммаи ин ададҳоро нависед: