|

Шартҳои умумии мукофоти суғуртавӣ

Тартибдиханда: admin

Дохил кард: Ахмедов Бахром

Санаи дохилгардида: 2016-05-28

Мувофиқи назарияи хавф андозаи пардохт оид ба шартномаҳои муайяни суғуртавӣ бузургии тасодуфӣ мебошад. Аз ин рў, маблағи пардохт оид ба ҳамаи шартномаҳои суғуртавӣ ҳам метавонад бузургии тасодуфӣ бошад. Ин маънои онро дорад, ки дар доираи аз 0 (сифр) то маблағи калонтарини пардохтшаванда вай метавонад қиммати дилхоҳро, ки ба ма ҷмўи маблағи суғуртавии ҳамаи намудҳои шартномаҳо баробар аст, қабул намояд. Агар суғурташуда хоҳад, ки кафолати 100 фоизаи аз маблағи пардохт зиёд шудани маблағи мукофоти холисро диҳад, ў бояд фоизи суғуртавие ташкил намояд, ки ба андозаи ма ҷмўи маблағи суғуртавӣ баробар бошад. Дар ин ҳолат мукофоти холиси ҳар як шартнома ба маблағи суғуртавӣ баробар мешавад. Дар нати ҷа суғурташаванда бо назардошти сарборӣ мебоист аз маблағе, ки дар нати ҷаи сар задани ҳодисаи суғуртавӣ мегирад, бештар пардохт намояд. Фаҳмост, ки чунин шартҳо барои суғурташавандагон қобили қабул нестанд. Бинобар ин дар вақти ҳисоби мукофоти суғуртавӣ суғуртакунандагон ма ҷбуранд, ки кафолати бехатарии камтар аз 100 фоизаро ва ё ҳе ҷ набошад басо ба он наздикро, қабул намоянд. Дар амалия андозаи кафолати бехатарӣ дар доираи аз 85,0 то 99,9 фоиз  ҷойгир аст.
Баробарии аввалро барои муайян намудани мукофоти холис чунин навиштан мумкин аст:

Эҳтимолият {Маблағи пардохт < маблағи мукофоти холис} Ŷ,

ки дар ин  ҷо Ŷ – андозаи кафолати бехатарии додашудаи суғуртакунанда мебошад.
Маблағи хақгузорӣ - маблағи бузургиҳои алоҳидаи ногаҳониро, яъне пардохтро тибқи шартномаҳои суғурта, ифода менамояд. Имконияти сар задани ҳодисаи суғуртавӣ аз рўи як шартнома аз пардохти шартномаҳои дигар ба тариқи истисноӣ дар ҳолатҳои хеле кам вобастагӣ надорад. Ба таври дигар, мо бо бузургиҳои ногаҳонии новобаста сару кор дорем. Мувофиқи теоремаи марказии ҳаддӣ, маблағи ададҳои калони бузургии новобастаи ғайричашмдошт дар ҳолати риояи шартҳои муайяни аз рўи қонунҳои муътадил тақсим карда шудааст (қонуни тақсимотии Гаусс). Дар асоси тавсифи ҳар як бузургии тасодуфӣ назарияи эҳтимолият имконият медиҳад, ки ба андозаи тақсимоти маблағи онҳо баҳо диҳем. Қонуни тақсимот ва паҳлўҳои онро дониста, минбаъд нобаробарии саромадиро ҳал намудан ва бузургии зарурии фонди суғуртавиро ёфтан мушкил аст: Бузургии мукофоти холис дар асоси ҳамин андозаи фонди зарурӣ муайян карда мешавад.
Пардохт аз ҳисоби фонди суғуртавии аз ҳисоби мукофоти холис ташкил кардашаванда ба  ҷо оварда мешавад. Аз ин рў, вазни холис бояд ҳамон хавфро акс намояд, ки ҳамин шартнома ба суғурташаванда пешкаш менамояд. Миқдоран ба ин хавф ба воситаи андозаи эҳтимолии пардохт баҳо дода мешавад. Вай дар доираи аз сифр (о) то имконияти бештарини пардохт аз рўи ин шартнома  ҷойгир мебошад. Пардохти бештарини имконпазир мувофиқи тариф ба маблағи суғуртавӣ баробар аст.
Бузургии пешбинишудаи пардохт ва инчунин мукофоти холисро ҳамчун ҳосили зарби маблағи суғуртавӣ ба коэффисиенте (ададе), ки ҳамеша бояд аз як хурд бошад, ифода кардан мумкин аст. Ин адад (коэффисиент) дара ҷаи хавфи суғуртакунандаро инъикос менамояд. Вай тарифи холис ё меъёри холис номида мешавад. Беш аз ҳама меъёри холис ё бо фоиз аз маблағи суғуртавӣ ё бо пул ба ҳисоби ҳар 100 сомонӣ маблағи суғуртавӣ ифода карда мешавад. Агар вай бо фоиз ифода карда шуда бошад, он гоҳ формулаи ҳисобкунии мукофоти холисро ба таври зерин навиштан мумкин аст:

 Меъёри холис (%)
Мукофоти холис = маблағи суғурта------------------------
1ОО (%)
Сипас, мо ифодаи математикиро барои муайян намудани мукофоти холис ҳосил намуда, дарк менамоем, ки ба андозаи вай ду омил таъсир мерасонанд:

  1. эҳтимолияти баву ҷудоии ҳодисаи суғуртавии оид ба шартномаи мазкур;
  2.  вазнинии интизории ҳодисаҳои суғуртавӣ ( яъне аз нисбати андозаи пешбинишудаи пардохт аз рўи ҳодисаҳои суғуртавӣ бар маблағи суғуртавии шартномаи мазкур).

Андозаи маблағи суғуртавиро чун қоида худи суғурташаванда интихоб менамояд. Маҳдудкунандаи табиии болоии вай арзиши амволи суғурташаванда буда, имконияти таъсири суғуртакунанда ба ин омил хеле маҳдуд мебошад. Аз ин рў, дар вақти ҳисоби мукофот диққати асосӣ ба баҳои дара ҷаи хавф дода мешавад.
Агар дар шартномаи суғурта масъулияти суғуртакунанда дар ҳолати баву ҷудоии ҳодисаҳои гуногун, яъне ҳамзамон пешкаш кардани якчанд намуди кафолат ба назар гирифта шуда бошад, он гоҳ мукофоти холис оид ба ин шартнома ҳамчун маблағи мукофоти холис аз рўи ҳамаи намудҳои кафолати воридкардашуда, муайян карда мешавад.
Масалан, агар ба шартномаи суғуртаи автомобил суғуртаи воситаи нақлиёт дар мавриди зарар дидин аз ҳодисаҳои садамавӣ, дуздида бурдан, суғуртаи масъулияти шаҳрвандии соҳибони воситаҳои нақлиёт ва суғуртаи ҳаёти (шахсии) ронанда ва мусофир дохил шавад, он гоҳ меъёри холис аз ма ҷмўи меъёрҳои холиси ҳамаи кафолатҳои номбаршуда иборат мешавад.
Мукофоти холис дар худ қисми асосии мукофоти ғайрихолисро ифода менамояд. Дар ҳамгунагӣ мукофоти ғайрихолисиро низ ҳамчун ҳосили зарби маблағи суғуртавӣ ба тарифи суғуртавӣ ё меъёри тарифӣ тасаввур намудан гуворост. Меъёри тарифӣ, ки бузургии ҳамаи ҳаққи суғуртавиро муайян менамояд, меъёри ғайрихолис номида мешавад ва ҳамчун пардохт аз ҳисоби ҳар 100 сомонии маблағи суғуртавӣ ё меъёри фоизӣ аз маблағи суғуртавӣ ба шумор меравад.
Меъёри ғайрихолис низ чунин сохтро доро мебошад, ки ҳамчун мукофоти (пардохти) суғуртавӣ дорад. Вай аз меъёри холиси аллакай зикршудаи бузургии мукофоти холисро муайянкунанда ва сарбории ҳиссаи харо ҷоти суғуртакунандаро дар мукофоти суғуртавӣ инъикоскунанда, иборат мебошад:

Меъёри ғайрихолис (%) = меъёри холис (%) + сарборӣ (%)

Сарборӣ, чи хеле ки дар боло қайд шуд, барои пўшонидани хар ҷи гузаронидани амалиётҳои суғуртавӣ, инчунин барои таъмини бадастории фоидаи нақшавии суғуртакунанада, таъин шудааст.
Ҳиссаи сарборӣ дар меъёри ғайрихолис бо ҳарфи ƒ ишора карда мешавад ва бо фоиз ё ҳиссаи воҳид ифода меёбад. Дар ҳолати умумӣ вай аз рўи нишондодҳои муҳосиботи суғуртакунанда ҳамчун нисбати маблағи ҳамаи харо ҷоте, ки барои пўшониданашон сарборӣ, ба истиснои маблағи комиссионӣ муайян карда шудааст, ба маблағи мукофоти ғайрихолиси  ҷамъовардашуда оид ба суғуртаи мазкур ҳисоб карда мешавад. Ба ин нишондиҳанда фоизи подоши комиссионии аз мукофоти хамин намуди шартнома мегирифтаи миёнаравҳо ва ҳиссаи фоида дар меъёри ғайрихолис, ки суғуртакунанда аз суғуртаи мазкур гирифтанист, зам карда мешавад.
Меъёри ғайрихолис ба тарзи зерин ҳисоб карда мешавад. Меъёри ғайрихолис аз меъёри холис ва сарборӣ иборат мебошад. Андозаи сарборӣ ҳамчун ҳосили зарби меъёри ғайрихолис ба ҳиссаи сарборӣ дар меъёри ғайрихолис ƒ муайян карда мешавад. Ҳамин тавр баробарии зеринро навиштан мумкин аст:

Меъёри ғайрихолис (%) = Меъёри холис (%) +сарборӣ (%) ·ƒ,

дар ин  ҷо ƒ ҳамчун ҳиссаи сарборӣ дар меъёри ғайрихолис, ки дар ҳиссаи меъёри ғайрихолис ифода ёфтааст.
Пас аз гузаронидани тағироти начандон мураккаб формулаи умумиро барои ҳисоби меъёри ғайрихолис ҳосил менамоем:
Меъёри холис
Меъёри ғайри холис =-----------------------;

  1. - ƒ

Агар ҳиссаи сарборӣ дар меъёри ғайрихолис (бо фоиз ифода гардидааст) ба ҳисоб гирифта шуда бошад, он гоҳ ин таносуб намуди зеринро мегирад:

Меъёри холис
Меъёри ғайри холис = --------------------· 100%
100 – ƒ
Формулаи мазкури муайян намудани меъёри ғайрихолис барои ҳамаи намудҳои суғурта умумӣ ҳисобида мешавад. Бо ву ҷуди ин, усулҳои ҳисоби дар ин формула мав ҷудбудаи меъёри холис аз рўи намудҳои суғурта фарқ мекунанд.

Дидан карданд: 868

Мавзӯъҳои монанд:

Бозори суғуртаи Швейтсария, Италия , Франсия ва Ҷопон

Бозори суғуртаи Олмон

Бозори суғуртвӣ Британияи Кабир

Фаъолияти суғуртавӣ дар Иёлотии Муттаҳидаи Амрико (ИМА)

Хароҷоти ширкати суғуртавӣ, ки ҳангоми ҳисоби заминаи андозбандишаванда барои пардохти андози фоида ба назар гирифта мешавад

Даромади ширкати суғуртавӣ, ки ҳангоми ҳисоби заминаи барои пардохти андози фоида андозбандишаванда ба назар гирифта мешавад

Манбаъҳои ташаккули фоидаи ширкати суғуртавӣ

Рекламаи суғурта дар воситаҳои ахбори омма (ВАО)

Хусусияти даври (сикли) ҳаётии маҳсулоти суғуртавӣ

Нархи маҳсулоти суғуртавӣ

Коментари дохил карданд:


Коментарии худро дохил кунед!

Суммаи ин ададҳоро нависед: