|

Таркиб ва сохти тарифҳои суғуртавӣ

Тартибдиханда: admin

Дохил кард: Ахмедов Бахром

Санаи дохилгардида: 2016-05-28

Меъёри тарифӣ – нархи таваккали суғуртавӣ ва дигар харо ҷотҳо, ифодаи мутаносиби пулии ўҳдадориҳои суғуртакунанда тибқи шартномаи суғуртавии басташуда мебошад. Ҳисоби меъёри тарифӣ бо ёрии ҳисобҳои актуарӣ гузаронида мешавад. Ма ҷмўи меъёрҳои тарифӣ - тариф (тарифа) номида мешавад.
Пардохти (мукофоти) суғуртавӣ, ҳамчун нархи хизмати суғуртавӣ, сохти муайяни худро дорост (расми 6.1.) ва унсурҳои алоҳидаи он бояд ҳамаи вазифаҳои суғуртакунандаро бо маблағ таъмин намояд. Қисматҳои асосии мукофоти (пардохти) ғайри холис (брутто) - инҳо мукофоти (пардохти) холис (нетто), иловапулӣ барои пўшонидани харо ҷотҳои ширкати суғуртавӣ ва иловапулӣ ба фоида мебошанд.

Меъёри тарифӣ
Меъёри холис
Пардохти маблағи суғуртавӣ ва ҷуброни суғуртавӣ
Сарборӣ
Пардохти хароҷот оид ба ташкили ҷараёни суғурта ва коргузории суғуртави суғуртави
суууу
Пулҷудоку-нӣ ба хазинаи эҳтиётӣ барои пўшонидани хароҷоти суғурта
Хароҷот барои гузаронида-ни чорабиниҳои огоҳкунӣ, реклама ва ғ.
Барои ташаккули фоидаи суѓуртаку-нанда

Расми 6.1. Таркиб ва сохтори меъёри тарифӣ

Мукофоти холис барои пўшонидани зарар равона шудааст. Хусусияти суғурта оид ба асоснок кардани ин қисми мукофот аз он иборат аст, ки нархи зарар ба андозаи муайян ҳисоб карда нашудааст. Аммо дар асоси маълумотҳо оид ба зарарҳои давраи гузашта зуддии онҳо, яъне эҳтимолияти сар заданашонро ҳисоб кардан, бузургии миёнаи зарарҳо ва тақсимоти онҳоро муайян намудан мумкин мебошад. Мутобиқи принсипи ҳамарзишӣ андозаи дар назар дошташудаи зарар ба сифати пардохти ақал барои таваккал зоҳир мешавад, ки онро аслан пардохти холис барои таваккал меноманд.
Аммо ин маблағ барои бо эҳтимолияти баланд таъмин кардани  ҷуброни суғуртавӣ бо андозаи зарурӣ нокифоя аст. Исбот гардидааст, ки ҳатто дар ҳолати  ҷой доштани маълумотҳои дақиқ оид ба зарар, зиёни ҳақиқии зарар дар 50 фоизи ҳодисаҳо аз андозаи интизории он зиёд аст. Дар нати ҷаи ин суғуртакунандагон ба ҳисоби миёна дар ҳар ду сол зиён мебинанд, ки ба техникаи муқарраршудаи суғуртавӣ вобаста аст. Барои додани кафолат ба ҳимояи суғуртавии мизо ҷон ба мукофоти холис аз рўи хавф иловапулии суғуртавӣ  ҷорӣ карда мешавад.
Таъиноти иловапулии суғуртавӣ аз маблағтаъминкунии фарқияти ногаҳонии зарари ҳақиқӣ, аз нишондиҳандаҳои интизорӣ иборат аст. Ғайр аз ин иловапулии суғуртавӣ барои ихтисор кардани қисмати дигари хавфи суғуртавӣ, айнан таваккали вобаста бо хатогиҳои ахборот, аҳмияти калон дорад. Баҳои нодурусти тақсимоти ногаҳонии зарар кафолати ҳимояи суғуртавиро метавонад қатъиян кам намояд. Дохил намудани иловапулии суғуртавӣ ҳамаи ин хавфҳоро то ҳолати андозаи қобили қабул кам менамояд.
Илова ба харо ҷоти суғуртавӣ, ки барои мақсади пўшонидани харо ҷотҳи суғуртакунанда нигаронида шудааст, унсури мукофотро ифода менамояд,. Аз ин рў андозҳои ба харо ҷот вобаста, масалан андоз аз амвол, мебояд, ки ба нархномаи мукофот илова карда шаванд. Дар як қатор кишварҳо андоз аз амалиётҳои суғуртавӣ ву ҷуд дорад, ки суғурташавандагон мепардозанд. Ин намуди хосаи андоз ба андоз аз гардиш монанд аст. Ҳарчанд ин андоз хусусияти харо ҷотиро надорад, вале мебояд ҳангоми ҳисоби фоида ба сифати иловапулии махсус ба ҳисоб гирифта шавад.
Дар ҳисобкунии мукофоти суғуртавӣ қисми фоидаи аз фаъолияти сармоягузорӣ бадастовардаи суғуртакунанда ба сифати камкунӣ – (гузашт) метавонад ҳисоб ёбад. Вале ин на ҳама вақт и ҷро карда мешавад. Даромад аз маблағи гузошташуда ҳамчун сарчашмаи пўшонидани харо ҷоти ҳамаи намудҳо, аз  ҷумла ҳамчун сарчашмаи мустақили фоида, метавонад ҳаллу фасл карда шавад.
Илова ба фоида - ин фоиз ба сармояи худӣ буда, ҳамчун подоши соҳибони сармоя барои истифодаи он баромад менамояд. Ин илова бояд дар баҳисобгирии андоз аз фоида ҳисоб карда шавад.
Ҳисоби мукофоти холис аз рўи хавф ба таври анъанавӣ ба соҳаи математикаи суғуртавӣ тааллуқ дорад. Муайян кардани унсурҳои дигари мукофот ба иқтисодиёти муассисаи суғурта мансуб аст. Бо тамоми мав ҷудияти фарқият дар байни ин ду қисми нарх, алоқаи муайяне низ дар байни онҳо ву ҷуд дорад. Масалан, ма ҷудияти алоқаи байни харо ҷоти ҳақгузории суғуртавӣ ва харо ҷоти батанзимгирии онҳо ва баръакс ба қайд гирифта мешавад.
Вазифаи аз ҳама муҳим дар асосноккунии мукофоти суғуртавӣ - ин ҳисобкунии мукофоти холис оид ба хавф мебошад. Масъалаи асосӣ дар номуайян будани зарар ҳангоми ҳисобкунӣ мебошад. Ҳисобкунӣ бояд тавре и ҷро карда шавад, ки бо эҳтимолияти баланд дар оянда зарари имконпазирро пўшонида, кафолати и ҷрои ўҳдадориҳои суғуртавиро таъмин кунад.
Банди аввал дар асосноккунии методикаи ҳисобҳо аз муқаррар намудани қонунуният барои хавфҳои ҳисобкардашаванда иборат мебошад. Дар ҳолати умумӣ ин тақсимоти эҳтимолии зарари умумӣ аз хавфи давраи ҳисобкунӣ мебошад. Ғайр аз ин, баъзе бузургиҳо, ки ин тақсимотро муайян менамоянд, ҳамчун бузургии миёна ва паҳннамоӣ, муқаррар карда мешаванд. Ахборот дар бораи тақсимоти зарари умумӣ дар мавриди зарурӣ метавонад ба маълумотҳо оид ба қисматҳои алоҳидаи ин тақсимот – яъне ба миқдори ҳодисаҳои зарар ва бузургии вай ба ҳисоби ҳодисаи суғуртавӣ, илова карда шавад.
Барои муайян намудани қонунияти ногаҳонӣ оид ба зуддии ба вуқўъоии андозаи такроршавии зарар пеш аз ҳама доштани маълумотҳои давраи гузашта зарур аст. Қонунунияти муқараршуда мувофиқи нишондиҳандаҳои ба он мутобиқ дар давраи ҳисобкунӣ акс карда мешаванд. Ҳам дар мавриди муайян намудани қонунунияти тақсимоти зарар ва ҳам дар мавриди минбаъд акс кардани он, имконияти хато ву ҷуд дорад, ки пурра бартараф намудани он ғайри имкон аст. Лекин барои ба ҳадди ақал кам намудани онҳо бояд кўшид.
Кам намудани хавфи хатогиҳо дар ташхиси қонуният бо васеънамоии ма ҷмўи маълумотҳо, ки дар асоси онҳо тариф ҳисоб карда мешавад, алоқаманд мебошад. Дар ин ҳолат муҳим аст, ки омилҳои хавф, ки ба қонунияти зарар ё қисматҳои он, ҳамчунин ба миқдор ва андозаи зарар таъсир мерасонанд, муайян карда шаванд. Аз омилҳои хавф онҳое интихоб мешаванд, ки дар шарҳи қонунунияти зарар ва ба дурнамои он саҳми бештаре мегузоранд. Ин омилҳо омилҳои тарифӣ, ё аломатҳои тарифӣ номида мешаванд.
Ҳамаи хавфҳое, ки нисбат ба ҳамин омилҳои тарифӣ тавсифи якхеларо ошкор карданд, ба як гурўҳи тарифӣ  ҷамъ оварда мешаванд. Ин ма ҷмўи хавфҳо метавонанд ҳамчун хавфи комилан якхела ва таъминкунандаи боэътимодии ҳисобҳо ҳаллу фасл карда шаванд. Барои боз ҳам бештар мустаҳкам намудани хавфи ташхис, зарур аст, ки ба омўзиши гурўҳои алоҳидаи тарифӣ маҳдуд нашуда, алоқаи амалии (функсионалии) байни омилҳои тарифӣ ва тавсифи зарарҳо муқарар карда шаванд. Ин усул пасту баландравии ногаҳониро дар маълумотҳо оид ба зарар ҳамвор месозад.
Тарификатсияи омилҳои пештар аниқкардашудаи таваккал чунин хавфро пинҳон медорад: омилҳои хавфи мушкил аниқшаванда дар гуногунияти шаҳр додашавандаро дар дохили гурўҳҳои тарифии таҳияшуда метавонад пинҳон намояд. Дар ин ҳолат мутахассисон тавсия менамоянд, ки маълумотҳои саромадӣ, то ба омўзиши хусусияти хавфҳои алоҳида, ба гуруҳҳо  ҷудо карда карда шаванд.

Ҳамин тавр ҳангоми ташаккули заминаи саромадии ҳисобҳо се намуди маълумотро, аз  ҷумла – маълумотро оид ба зарари инфиродии хавфҳои яквақта, маълумотро оид ба зарар дар гурўҳҳои тарифӣ ва маълумотро оид ба тамоми ҳамгироии хавфӣ, истифода бурдан мумкин аст.

Дидан карданд: 964

Мавзӯъҳои монанд:

Бозори суғуртаи Швейтсария, Италия , Франсия ва Ҷопон

Бозори суғуртаи Олмон

Бозори суғуртвӣ Британияи Кабир

Фаъолияти суғуртавӣ дар Иёлотии Муттаҳидаи Амрико (ИМА)

Хароҷоти ширкати суғуртавӣ, ки ҳангоми ҳисоби заминаи андозбандишаванда барои пардохти андози фоида ба назар гирифта мешавад

Даромади ширкати суғуртавӣ, ки ҳангоми ҳисоби заминаи барои пардохти андози фоида андозбандишаванда ба назар гирифта мешавад

Манбаъҳои ташаккули фоидаи ширкати суғуртавӣ

Рекламаи суғурта дар воситаҳои ахбори омма (ВАО)

Хусусияти даври (сикли) ҳаётии маҳсулоти суғуртавӣ

Нархи маҳсулоти суғуртавӣ

Коментари дохил карданд:


Коментарии худро дохил кунед!

Суммаи ин ададҳоро нависед: