|

Моҳият ва нақши хадамоти хизматрасонии нақлиётӣ дар туризм

Тартибдиханда: admin

Дохил кард: Ахмедов Бахром

Санаи дохилгардида: 2016-05-26

Масалаи хизматрасонӣ ба сайёҳон фаъолияти гуногунсоҳаи кормандони мавзеъҳои туристӣ буда, аз ходимони соҳа муносибати ҷиддӣ ва масъулияти баландро нисбати вазифаи ба уҳдадоштаашон тақозо менамояд.
Хизматрасонии нақлиётӣ яке аз навъҳои асосии хизматгузорӣ дар туризм маҳсуб меёбад. Ба ҳиссаи он қисми бештари арзиши (нархи) хатсайр (40-60%) рост меояд. Аз ҷониби муассисаҳои туристӣ бобати ташкили саёҳат, намудҳои гуногуни нақлиёт истифода мешавад. Ба нақлиёти ҳавоӣ ҳиссаи бештари хизматрасонӣ рост меояд. Вазифаи нақлиёт, ин пеш аз ҳама, интиқоли сайёҳ аз нуқтаи ирсол ба ҷои таъин ва трансфер, яъне интиқоли туристон ба иншоотҳои таъингардида ва хадамоти нақлиётӣ дар мавқеъ мебошад. Ва чунин хизматрасониҳо тавассути хадамотҳои нақлиётӣ ба роҳ монда мешавад.
Сайёҳати нақлиётӣ ифодакунандаи ҳаракати гурӯҳии сайёҳон ҳангоми мавҷудияти роҳхати туристӣ бо роҳи муқараршуда дар воситаи нақлиёти махсус ва ё маҳалӣ бо иқомат дар воситаҳои нақлиёт (нақлиёти роҳи оҳан) ва ё дар ташкилотҳои туристӣ бо роҳи ба сайёҳон пешкаш намудани хўрока, хизмати экскурсионӣ, фароғатӣ-маърифатӣ ва ғайра мебошад.
Интиқолдиҳӣ (ҳамлу нақл) ба воситаи нақлиёти ҳавоӣ дар дохили кишвар бо Кодекси фазои ҳавоии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 13 ноябри соли 1998, №720 танзим карда мешавад. Ин кодекс мунасибатҳои вобаста ба истифодаи фазои ҳавоии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва фаъолияти авиатсияро ба тартиб дароварда, асосҳои амалӣ намудани сиёсати давлатиро дар ин соҳа муқаррар менамояд. Қонунгузории фазои ҳавоии Ҷумҳурии Тоҷикистон муносибатҳоро дар соҳаи истифодаи фазои ҳавоӣ, муносибатҳое, ки бо фаъолият дар соҳаи авиатсия дар қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон вобастаанд, инчунин муносибатҳоеро, ки аз парвози ҳавопаймоҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон берун аз қаламрови Ҷумҳурии Тоҷикистон ба вуҷуд меоянд, танзим менамоянд, агар қонунҳои кишваре, ки ҳавопаймо дар он қарор дорад ё шартномаи байналмилалии Ҷумҳурии Тоҷикистон таври дигаре пешбинӣ карда бошанд ва муносибатҳоеро танзим менамоянд, ки вобаста ба парвози ҳавопаймоҳои давлатҳои хориҷӣ дар фазои ҳавои Ҷумҳурии Тоҷикистон ба вуҷуд меоянд, агар дар шартномаи байнанмилалии Ҷумҳурии Тоҷикистон тавре дигаре пешбинӣ нашуда бошанд.
Авиатсия ба ду навъ тақсим мешавад: давлатӣ ва гражданӣ. Авиатсияе, ки барои анҷом додани хизмати ҳарбӣ, сарҳадӣ, милитсия, гумрук ва дигар хизмати давлатӣ, инчунин барои иҷрои вазифаҳои сафарбарию мудофиавӣ истифода бурда мешавад, ба авиатсияи давлатӣ мансуб аст. Истифодаи авиатсияи давлатӣ ба мақсадҳои тиҷоратӣ ба тартиби муқаррарнамудаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон сурат мегирад. Авиатсияе, ки ба мақсадҳои таъмини талаботи шаҳрвандон ва иқтисодиёт истифода бурда мешавад, ба авиатсияи шаҳрвандӣ мансуб аст. Авиатсияи шаҳрвандие, ки барои интиқоли ҳавоии мусофирон, бағоҷ, борҳо, муросилот ва корҳои авиатсионии пулакӣ истифода бурда мешавад, ба авиатсияи шаҳрванди тиҷоратӣ мансуб аст.
Ҳавопаймо-дастгоҳи парвозкунанда мебошад, ки дар атмосфера аз ҳисоби амали дутарафаи ҳавое, ки он аз ҳавои сатҳи замин ва ҳавои сатҳи об фарқ мекунад, нигоҳ дашта мешавад. Ҳавопаймоҳои гражданӣ-дар Феҳристи давлатии хавопаймоҳои шаҳрвандии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо додани шаҳодатномаи ба қайди давлатӣ гирифтани онҳо, ё дар Феҳристи давлатии ҳавопаймоҳои граждании давлати хориҷӣ, бо шарти бастани созишнома дар ба нигоҳдарии қобилияти парвози онҳо байни давлати истифодабаранда ва давлатӣ ба қайдгиранда, аз қайди давлатӣ гузаронда мешавад. Маълумот дар бораи ҳовопаймоҳои шаҳрвандӣ дар сурати доштани сертификат дар бораи қобилияти парвоз (гувоҳнома дар бораи қобили парвоз будан) ба Феҳристи давлатии ҳавопаймоҳои грождании Ҷумҳурии Тоҷикистон дохил карда мешавад.
Интиқолдиҳанда он истифадабарандае мебошад, ки иҷозатнома барои анҷом додани интиқоли ҳавоии мусофирон, бағоҷ, борҳо ва муросилот дар асоси шартномаҳои интиқоли ҳавоӣ дорад. Интиқоли ҳавоии дохилӣ-интиқоли ҳавоиест, ки дар вақти иҷрои он нуқтаи фиристодан, нуқтаи таинот ва ҳамаи нуқтаҳои нишаст дар қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон воқеъ гардидаанд. Интиқоли ҳавоии байнанмилалӣ-интиқоли ҳавоиест, ки нуқтаи фиристодан ва нуқтаи таъинот: мутобиқ дар қаламравҳои ду давлат; дар қаламрави як давлат, агар нуқтаи (нуқтаҳои) нишаст дар қаламрави давлати дигар пешбинӣ шуда бошад, воқеъ қарбидаанд. Интиқолдиҳандагон ҳангоми иҷрои интиқолоти ҳавои вазифадоранд, ки қоидаҳои умумии интиқолоти ҳавоии мусофирон, бағоҷ, борҳо ва талаботро оиди хизматрасонии мусофирон, борфиристодагон, боргирандагон, ки тавассути Қоидаҳои умумии авиатсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар карда мешавад, риоя намояд. Интиқолдиҳандагон ҳуқуқ доранд, ки қоидаҳои интиқолоти худро муқаррар намоянд. Ин қоидаҳо набояд ба қоидаҳои умумии интиқолоти ҳавоӣ мухолифат дошта бошанд ва набояд сатҳи хизматрасониро ба мусофирон, борфиристодагон паст намоянд. Қоидаҳои интиқолоти ҳавоии муросилот бояд бо мақоми махсуси ваколатдори соҳаи алоқаи муросилот мувофиқа карда шаванд. Мувофиқи шарномаи интиқоли хавоии мусофир интиқолдиҳанда вазифадор аст, мусофири ҳавопайморо ба нуқтаи таъиншуда бо пешниҳоди ҷои дар ҳавопаймое, ки мувофиқи хатти ҳаракати дар чипта зикршуда ҳаракат мекунад, расонад ва ҳангоми интиқоли ҳавоии бағоҷи мусофир, инчунин ин бағоҷро ба нуқтаи таъиншуда расонад ва ба шахси ба гирифтани бағоҷ ваколатдор онро супорад. Мӯҳлати расонидани мусофир ва бағоҷ тавассути қоидаҳои аз тарафи интиқолдиҳанда муайян карда мешавад. Мусофири ҳавопаймо мешавад, ки музди интиқолиро супорад ва дар сурати мавҷуд будани бағоҷе, ки аз меъёри тарафи интиқолдиҳанда муқарраршудаи интиқоли бепули боғоҷ зиёд аст, музди интиқоли ин бағоҷро низ пардозад. Мувофиқи шартномаи интиқоли ҳавоии бор ё мувофиқи шартномаи интиқоли ҳавоии муросилот интиқолдиҳанда вазифадор мешавад, ки бор ё муросилоти ба вай супоридаи борфиристандаро ба нуқтаи таъиншуда расонад онҳоро ба шахси барои гирифтани бор ё муросилот ваколатдор (боргиранда) супорад ва борфиристанда вазифадор мешавад, ки музди интиқоли ҳавоии бор ё муросилотро пардозад. Мувофиқи шартномаи кирояи ҳавопаймо (чартери ҳавоӣ) як тараф (кироядиҳанда) вазифадор мешавад, ки ба тарафи дигар (кироягиранда) барои иҷрои як ё якчанд парвоз як ё якчанд ҳавопаймо ё як қисми ҳавопайморо барои интиқоли ҳавоии мусофирон, бағоҷ, борҳо ё муросилот ба ивази музд пешниҳод намояд. Шартномаи интиқоли ҳавоии мусофир, шартномаи интиқоли ҳавоии бор ё шартномаи интиқоли ҳавоии муросилот мутобиқи он чипта, бағоҷнома барномаи бор ё муросилот тасдиқ карда мешавад. Шаклҳои чипта, бағоҷнома ва борнома аз тарафи мақомоти махсуси ваколатдор дар соҳаи авиатсияи гражданӣ муқаррар карда мешавад. Шаклҳои барномаи муросилот аз тарафи мақоми махсуси ваколатдори соҳаи алоқаи муросилот якҷоя бо мақоми махсуси ваколатдори соҳаи авиатсияи шаҳрвандӣ муқаррар карда мешавад. Интиқолдиҳанда вазифадор аст, ки хизматрасонии мусофирони ҳавопаймоҳаро ташкил намояд, онҳоро бо маълумоти аниқ ва саривақти дар бораи ҳаракати ҳавопаймоҳо ва хизматрасонии пешниҳодшаванда таъмин кунад.
Мусофири ҳавопаймо ҳуқуқ дорад, ки:
1) мутобиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон ва қоидаҳои аз тарафи интиқолдиҳанда муқарраршудаи интиқолои ҳавоӣ бо шартҳои имтиёзнок рафтуомат кунад;
2) дар ҳудуди меъёри муқарраршуда бағоҷи худро бепул интиқол диҳад. Меъёрҳои интиқоли бепули бағоҷ, аз ҷумла ашёву анҷоме, ки ҳамроҳи мусофир мебошанд, вобаста ба навъи ҳовопайморо муқаррар карда мешаванд ва наметавонанд камтар аз бист килограмм барои як мусофир бошанд;
3) ҳангоми интиқоли ҳавоии байнанмиллали мутобиқи тарифи имтиёзнок ҳамроҳи худ як тифли на калонтар аз панҷсоларо дар мавриди интиқоли ҳавоии дохили кишвар, як кӯдаки на калонтар аз панҷ соларо бе ҷои алоҳида бепул барад. Дигар кўдакони на калонтар аз панҷсола ва дар мавриди интиқоли ҳавоии кишвар, инчунин кӯдакони аз панҷ то дувоздаҳсола мутобиқи тарифи имтиёзнок бо пешниҳоди ҷои алоҳида бурда мешавад;
4) аз хизматрасонии ҳуҷраи истироҳат, ҳуҷраи модар ва кӯдак, инчунин ҷои дар меҳмонхона ҳангоми ба вуҷуд омадани танаффус дар интиқоли ҳавоӣ бо гуноҳи интиқолдиҳанда ё ҳангоми маҷбуран ба таърих афтодани парвози ҳавопаймо ва (ё) ҳангоми парвоз дер мондан бе пул истифода барад. Мусофирони дигарро, ки ҳуқуқи бепул ё мутобиқи тарифи имтиёзнок бо ҳавопаймо сафар карданро доранд, танҳо қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар менамояд. Тартиби ба мусофирони ҳавопаймоҳо пешниҳод намудани хизматрасонӣ ва имтиёзот тавассути Қоидаҳои умумии авиатсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар карда мешавад.
Интиқолдиҳанда дар ҳолатҳои зерин метавонад, ки шартномаи интиқоли ҳавоии мусофир, шартномаи интиқоли ҳавоии борро ба тарзи якҷониба бекор намояд:
1) аз тарафи мусофир, ҳисоби бор, борфиристонанда вайрон карда шудани талаботи шиносномавӣ, гумрукӣ, санитарӣ ва дигар талаботи муқаррарнамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон дар мавриди интиқоли ҳавоӣ ва ҳангоми интиқоли ҳавоии байналмиллали инчунин, қоидаҳое, ки аз тарафи мақомоти дахлдори давлати парвоз, таъинот ё транзит муайян карда шудаанд;
2) саркашӣ кардани мусофир, соҳиби бор, борфиристанда аз иҷрои талаботе, ки ба ӯ тавассути қоидаҳои умумии авиатсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод карда мешавад;
3) агар вазъи саломатии мусофири ҳавапаймо шароити махсуси интиқоли ҳавоиро тақозо намояд ё ба беҳтарии худи мусофир ё дигар шахсон таҳдид намояд, ки ин ҳолат бо санадҳои тиббӣ тасдиқ гардад, инчунин барои дигар шахсон бетартибӣ ва нороҳатии рафънашаванда ба вуҷуд орад;
4) саркашӣ кардании мусофири ҳавопаймо аз пардохти музди интиқоли бағоҷи худ, ки вазни он аз меъёрҳои муқарраршудаи интиқоли бепули бағоҷ зиёд аст;
5) саркашӣ кардани мусофири ҳавопаймоҳо аз пардохти музди ҳамлу нақли кӯдаке, ки ҳамроҳи ӯ меравад;
6) аз тарафи мусофири ҳавопаймо вайрон карда шудани қоидаҳои рафтор дар борти ҳавопаймо, ин ба бехатарии парвози ҳавопаймо ё ба ҳаёт ва саломатии дигар шахсон таҳдид мекунад, инчунин аз тарафи мусофири ҳавопаймо иҷро накардани дастурҳои командири дастурҳои ҳавопаймо;
7) дар ашъёву анҷоме,ки ҳамроҳи мусофир мебошанд, инчунин дар бағоҷ, бор мавҷуд будан, ашё ё моддаҳои барои интиқоли ҳавои маъншуда.
Дар сурати бо ташаббуси интиқолдиҳанда қатъ гардидани амали шартномаи интиқоли ҳавоии мусофир, шартномаи интиқоли ҳавоии бор ба мусофир, соҳиби бор ва фиристанда, маблағе, ки барои интиқоли ҳавоӣ пардохта шудааст баргардонида мешавад, ба истиснои ҳолати аз тарафи мусофири ҳавопаймо вайрон карда шудани қоидаҳои рафтор. Дар ин ҳолат маблағи барои интиқоли ҳавои пардохташуда ба мусофири ҳавопақмо баргардонида намешавад.

Мусофири ҳавопаймо ҳуқуқ дорад, ки аз парвоз даст кашад ва дар ин бобат интиқолдиҳандаро на дертар аз бистучор соат пеш аз парвози ҳавопаймо огоҳ намояд, ба шарте, ки бо қоидаҳои дар бораи интиқоли ҳавои муқаррарнамудаи интиқолдиҳанда мӯҳлати имтиёзнок ва баргашта гирифтани маблағи барои интиқоли ҳавои пардохташуда муайян нашуда бошад. Дар сурати аз парвоз даст кашидани мусофири ҳавопаймо дертар аз мӯҳлати муқарраршуда мусофир ҳақ дорад, ки маблағи барои интиқоли ҳавои пардохташударо бо нигоҳ доштани боҷ ки андозаи он наметавонад фоизи маблағи барои интиқоли ҳавои пардохта шуда зиёдтар бошад, баргашта гирад.
Ҳамлу нақли ҳавоии байналмиллалӣ бо Конвенсияи Варшава аз 12 октияри соли 1929 ва протоколҳои иловагии Конвенсияи Варшава (Гаага, 28 сентябри соли 1955 ва Гвадалахара, Мексика 18 сентябри соли 1961) танзим мегардад. Кашонидани сайёҳон бо сафари чартерӣ танзим мегардад. Конвенсияи Варшава бо тағиру иловаҳо нисбати ҳама боркашонии байналмиллалии ҳавоӣ одамон, бор ва ё мол, пулакӣ ва ё ройгон тадбиқ мегардад. Муқаррароти асосии Ковенсия дар санад оид ба шартҳои боркашонӣ (ҳуҷҷатҳои боркашонӣ барои мизоҷон ва бағоҷ, расмиёти маъмурӣ, ҷавобгарии боркашон ва ғайра), ки аз ҷониби Ассотсиатсияи байналмиллалии нақлиёти ҳавоӣ тасдиқ шудааст, дохил гардидааст.
Нақши асосии хизматрасонӣ оид ба интиқоли сайёҳони роҳи оҳан вогузор гардидааст. Тартиб ва шартҳои интиқоли мизоҷон, боғоҷ ба воситаи нақлиёти роҳи оҳан дар дохил, инчунин нишондоди сифати боркашонӣ (мӯҳлати расонидан, ҳолати нигоҳдории боғоҷ) ва хизматрасонии мизоҷон, ҷавобгарии роҳи оҳан бо Оиномаи нақлиёти роҳи оҳани Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 5 июни соли 2002, №244 муқаррар гардидааст. Ин Оинома асосҳои иқтисодӣ, ҳуқуқӣ ва ташкилии фаъолияти роҳи оҳани Ҷумҳурии Тоҷикистонро муайян мекунад, муносибатҳои роҳи оҳанро бо мақомоти ҳокимияти давлатӣ, шахсони ҳуқуқӣ ва воқеие, ки молики объектҳои нақлиёти роҳи оҳан мебошад, ҳамчунин мусофирон, фиристодагон ва гирифтагони бор бағоҷбор ва бағоҷ танзим менамояд.
Нақлиёти роҳи оҳан қисми тартибии комплекси нақлиётии Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, вазифадор аст дар ҳамкорӣ бо дигар навҳои нақлиёт, талабот ба ҳамлу нақлро дар робитаҳои дохилӣ ва байналмиллалӣ ва амнияти миллии давлат, ҳамчунин ташкили бозори ҳамлу нақл ва хизматҳои ба он алоқаманд, рушду инкишофи босамори фаъолияти соҳибкорирӣ сари вақт ва бо сифат таъмин намояд. Давлат, назорат ва танзими фаъолияти нақлиёти роҳи оҳан ва инкишофи заминаи моддию техникии онро ба роҳ мемонад. Давлат, молики нақлиёти роҳи оҳан мебошад, идораи фаврӣ, назорат ва танзими фаъолияти роҳи оҳан аз ҷониби мақоми ваколатдор намудаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон амалӣ карда мешавад.
Дар Оинома мафҳумҳои асосие зайл истифода мешаванд;
-нақлиёти роҳи оҳан- яке аз навъҳои комплекси нақлиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, аз хоҷагиҳои гуногуни ба ҳамдигар алоқаманд-локомотив, вагон, хоҷагии роҳ, хоҷагии энергетика, сигнализатсия ва алоқа, ки комплекси ягонаи истеҳсолию техникиро ифода мекунад, иборат аст;
- роҳи оҳан-соҳаи нақлиёти роҳи оҳан, ки ҳамкорӣ бо дигар навъҳои нақлиёт, эҳтиёҷоти иқтисод ва аҳолиро дар ҳамлу нақл дар асоси танзими давлатии фаъолиятии стеҳсолию хоҷагидорӣ ва фаъолияти дигар корхонаю муассисаҳое, ки ба ҳайати он дохил мешаванд, таъмин менамояд;
-бозори хизматҳои нақлиётӣ-соҳаи амалӣ намудани интиқоли мусофирон, бор, бағоҷбор ва бағоҷ, хизматрасонии техникӣ ва таъмири маҷмӯи нақлиёти роҳи оҳан, анҷом додани корҳои (хизматҳои ёриву кӯмакрасонӣ ва дигар навъҳои корҳои вобаста ба ҳамлу нақл;
-комплекси истеҳсолию технологии нақлиёти роҳи оҳан-шабакаи ягонаи роҳҳои оҳан; корхонаҳое, ки таъмир навсозии маҷмӯи нақлиёти роҳи оҳан ва контейнерҳо, истеҳсол ё таҳвили қисмҳои эҳтиётӣ, таҷҳизот ва мавод, таъмини воситаҳои алоқа, ҷамоварӣ ва коркарди иттилооти технологӣ, барномаҳои илмӣ дар соҳаи техника, технология ва рушди роҳи оҳан, ҳамчунин корхона муассисаҳои соҳаи иҷтимоиро анҷом медиҳанд;
-ҳақраҳа- замини роҳи оҳан, хокрезаи роҳи оҳан, иншооти сунъӣ,биноҳои хати роҳ ва ғайра, сохтори энергетикии роҳи оҳан, таҷҳизоти алоқа, истгоҳҳои роҳи оҳан, минтақаҳои муҳофизатии ҷангалкорӣ ва сохторҳои роҳ;
-минтақаҳои муҳофизатӣ – қитъаҳои замин, ки барои сохтмон ва дигар обеъектҳои роҳи оҳан заруранд, ҳамчунин замин бо хоки ҳаракаткунанда, ки ба заминҳои нақлиёти роҳи оҳан пайваст мебашанд;
- раванди ҳамлу нақл – маҷмӯи амалиёти ташкилию технологии ба ҳам алоқаманд, ки аз ҷониби корхонаҳо ва дигар воҳидҳои роҳи оҳан ҳангоми тайёр кардан, ҳамлу нақл ва анҷом додани интиқоли мусофирон, бағоҷ, бор ва бағоҷ иҷро мешавад;
- хатҳои роҳи оҳани истифодаи умум – хатҳои роҳи оҳан, ки дар онҳо истгоҳҳои роҳи оҳан ҷойгир шуда барои иҷрои амалиёти дахлдор оид ба қабул ва фиристодани қатораҳо, амалӣ намудани корҳои маёнарӣ, қабул ва додани бор, бағоҷбор, бағоҷ ва хизматрасонии мусофирон таъин гардидаанд;
- алоқаи бевосита омехта ( ҳамлу нақли мутимодалӣ) –ҳамлу нақле, ки тавассути навъҳои гуногуни нақлиёт аз рӯи ҳуҷҷатҳои ягонаи нақлиёти (борнома), ки барои тамоми роҳи тайнамудашаванда тартиб дода шудааст, амалӣ мегардад;
- мусофир – шахси вокеие, ки бо қатара сафар мекунад ва бо худ ҳуҷҷатҳои сафар дорад;
- бор – объекти ба воситаҳои роҳи оҳан интиқолшаванда (мансуъот, ашё, маъданҳо, мавод ва ғайра), ки бо тартиби муқарраршуда барои ҳамлу нақл қабул намудааст;
- бағоҷ - ашё, дигар арзишҳои мадие, ки аз ҷониби мусофир барои мақсадҳои шахсии маишӣ ба ивази пардохти ҷудогони дар вагони бағоҷи то истгоҳи маъншуда, ки дар ҳуҷҷати сафари мусофир нишон дода шудааст, фиристода мешавад.;
- бағоҷбор – бор, дигар арзишҳои моддие, ки дар қатораҳои мусофиркаш ва почтавию бағоҷӣ интиқол мегардад;
- борҳои ҳаракатнок – ашё, мавод, мансуъот, партовҳои фаъолияти истеҳсалӣ ва ғайра, ки вобаста ба хусусиятҳои хои худ ва бо назардошти омилҳои муайян метавонанд дар раванди интиқол ё ҳангоми анҷом додани корҳои боркунию борфарорӣ ва нигоҳдорӣ боиси таркиш , сўхтор ё зарар дидани воситаҳои техникӣ, дастгоҳҳо, иншоот ва дигар объектҳои нақлиёти роҳи оҳан гарданд, ҳамчунин сабаби ҳалокат, ҷароҳат, заҳролудшавӣ , сӯхтан ё беморшавии ҳайвонот шаванд, ба муҳити табиати атроф зарари худро расонанд;
- ҳамлу нақли махсус – намуди алоҳидаи ҳамлу нақл, ки интиқоли борҳоро барои мақсадҳои махсусан муҳими давлатӣ ва мудофиавӣ таъмин месозад;
- алоқаи байналмиллалии роҳи оҳан интиқоли мусофирон, бор боғоҷбор ва боғоҷ байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва давлатҳои хориҷӣ , аз он ҷумла алоқаи роҳи оҳан бо давлатҳои аъзои ИДМ;
- литсензия (иҷозатнома) – иҷозат барои иҷрои навъи муайяни фаолияти нақлиёти роҳи оҳан, ки аз тарафи Бозрасии нақлиётии Вазорати нақлиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон дода мешавад.

 Қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба нақлиёти роҳи оҳан аз Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон асос ёфта, аз қонунҳои конститутсионӣ, Кодекси граждании Ҷумҳурии Тоҷикистон, Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи нақлиёт”, қонунҳо, дигар санадҳои меъёрию ҳуқуқӣ, инчунин санадҳои ҳуқуқии байналмиллалии эътирофнамудаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Оинома иборат мебошад.
Корхонаҳои нақлиёти роҳи оҳан ҳуқуқ надоранд ба мусофир ва фиритодаи боре, ки маблағи муайяншударо пардохтаанд ва ҳуҷҷатҳои барои сафар ё ҳамлу нақли бор, боғоҷбор ва бағоҷро дуруст ба расмият даровардаанд, кашонидани онҳоро рад намоянд, ғайр аз ҳолатҳое, ки Қоидаҳо ва шартҳои ҳамлу нақл, ҳамчунин дар шартномаҳои байналмиллалии Ҷумҳурии Тоҷикистон пешбинӣ шудаанд. Корхонаҳои нақлиёти роҳи оҳан, ки ҳамлу нақлро анҷом медиҳанд барои зараре, ки бо ҳаёт ва саломатии мусофир ё шахси дигари аз хизматҳои нақлиёти роҳи оҳан истифодабаранда расонида шудааст, ҳамчунин барои шахсе, ки дар натиҷаи фаъолияти гунаҳкоронаи нақлиёти роҳи оҳан зарар дидааст, бо тартиби муқаррарнамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон масъулият бар дӯш доранд. Корхонаҳои нақлиёти роҳи оҳан дар соҳои ҳамлу нақли бор дар шакли пардохти ҷарима ба андозае, ки дар Қоидаҳои ҳамлу нақл муайян шудаанд, барои иҷро накардани нақшаи ҳамлу нақли бор, нарасонидан ба таъхири баровардани вагонҳо аз роҳҳои даромадгаҳ, худсарона ишғол кардан, зарар расонидан ё гум кардани вагонҳо ва котейнерҳое, ки ба фиристондагон ва гирандагони бор тааллуқ доранд ё аз тарафи онҳо иҷора гирифта шудаанд, масъулият бар дўш доранд.
Дар сурати ҳамлу нақл муҳофизат накардани бор, боғоҷбор ва бағоҷ бо арзиши эълоншуда ё ҳиссаи арзиши эълонгардида роҳи оҳан масъулияти моддӣ ба зима доранд. Корхонаҳои нақлиёти роҳи оҳан барои иҷро накардан, ба таври лозимӣ ё сари вақт иҷро накардани ӯҳдадориҳо оид ба кашонидани мусофирон, боғоҷбор ва боғоҷи шаҳрвандон барои мақсадҳои шахсии маишӣ бо тартиб ва андозае, ки дар Қоидаҳои кашонидани мусофирон, бағоҷ ва бағоҷбор дар роҳи оҳани Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян гардидаанд, масъулият бар дӯш доранд. Масъулияти корхонаҳои роҳи оҳан барои иҷро накардан, ба таври лозимӣ ё саривақт иҷро накардани ӯҳдадориҳо оид ба кашонидани мусофирон, нигаҳдорӣ ва ҳамлу нақли бор, боғоҷбор ва бағоҷ дар роҳҳои алоқаи байналмилалии мутобиқи шартномаҳои байналмилалии Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян карда мешавад.
Асосҳое, ки корхонаҳои нақлиёти роҳи оҳанро аз масъулият барои иҷро накардан, ба таври лозимӣ ё сари вақт иҷро накардани ӯҳдадориҳо оид ба ҳамлу нақл озод менамоянд, бо Кодекси граждании Ҷумҳурии Тоҷикистон , Оиннома, шартномаҳои байналмиллалии Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян карда мешаванд. Корхонаҳои нақлиёти роҳи оҳан мутобиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон барои зараре, ки бо айби онҳо ба муҳити атроф расонида шудааст ва барои ба таври лозимӣ истифода карда натавонистани заминҳои нақлиёти роҳи оҳан масъулият ба зима доранд.
Фиристодагон ва гирандагони бор , бағоҷбор ва бағоҷ ҳамчунин мусофирон, ҳангоми истифодаи хизмарасони нақлиёти роҳи оҳан вазифадоранд талаботи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи нақлиёт” ва Оинномаро риоя намоянд. Шахсони ҳуқуқие, ки фиристанда ва гирандаи бор мебошанд, барои корҳои зерин дар шакли пардохти ҷарима ба андозае,ки Қоидаҳои ҳамлу нақл муқаррар кардаанд, масъул мебошанд:
- нафиристондани бор;
- бе иҷозати роҳи оҳан истифода кардани вагону контейнерҳои парки умумишабакавӣ:
- таърихи (бекор мондани)вагону контейнерҳо ҳангоми бор кардан, бор холӣ кардан ё бештар аз меъъёрҳои муқарраршудаи технологияи бор кардан, ҳамчунин маътал шудани онҳо барои бор гирифтан, аз меъёр зиёд бор гирифтан, ё бо сабабҳои дигаре, ки аз фиристанда ё гирандаи бор вобаста мебошад;

  • вайрон кардани талаботи меъёрӣ оид ба таҳвили маҳсулот барои содирот аз ҷониби мақомоти гумрукӣ, марзӣ ё дигар навъҳои назорат,ки боиси ба таъхир монондани вагону контейнерҳо мегардад;
  • аз иқтидори бор дар бораи вагону контейнерҳо зиёд бор кардан,
  • тоза накардани қатораҳо ва контейнерҳо баъди холӣ кардани бор;
  • осеб дидан ё гум шудани қатораҳо ё контейнерҳои аз тарафи роҳи оҳан додашуда,асбобҳои ҷудошавандаи боркашонӣ ва воситаҳои бастабандӣ;

пешниҳои боре, ки ҳамлу нақли он манъ аст ё боре, ки ҳангоми ҳамлу нақл эҳтиёткории махсусро талаб мекунад, бо нишондоди нодурусти ном ё хусусияти бор.

Дидан карданд: 1397

Мавзӯъҳои монанд:

Банакшагири

Хусусиятҳои инкишоф додани туризм дар асоси ҷамъиятҳои маҳаллии ташкилёфта (ТОС-ТҶМ) дар Тоҷикистон

Имкониятҳо барои инкишоф додани туризми иҷтимоӣ дар шароити ҳозира

Ба намудҳои шиновари дохил мешавад

Намудҳои туризми экологӣ

Инкишоф додани туризми экологӣ дар Чумҳурии Тоҷикистон ва хусусиятҳои мусбии он

Кадом намуди туризмро метавонем дар Ҷумҳурии Тоҷикистон инкишоф диҳем?

Имкониятҳо барои инкишоф додани туризми дохили. Ва чи бояд кард барои пешравии он

Туризм яке аз соҳаҳои глабалии иқтисодиву иҷтимоии ҷахони муосир ба ҳисоб меравад

Таъриф ва хусусияти намудҳои туризм

Коментари дохил карданд:


Коментарии худро дохил кунед!

Суммаи ин ададҳоро нависед: